Vijf partijen eens over grote lijnen pensioenakkoord

Premier mark Rutte (M) staat in het ministerie van Financien de pers te woord na afloop van de voortzetting van het pensioenoverleg tussen kabinet en de oppositiefracties D66, ChristenUnie en SGP. Foto ANP / Martijn Beekman

De vijf partijen die afgelopen weken onderhandelden over een pensioenakkoord zijn het in grote lijnen eens over de aanpassing van de pensioenplannen van het kabinet. Dat bevestigen Haagse bronnen aan NRC Handelsblad.

Het zogenaamde ‘opbouwpercentage’ wordt 1,875 procent, niet 1,75 procent zoals VVD en PvdA eerder overeenkwamen. Dat leidt tot een gat van ongeveer 650 miljoen euro op de rijksbegroting.

Om dat te dichten, zijn de coalitie en oppositiepartijen D66, de ChristenUnie en de SGP overeengekomen een geplande lastenverlichting voor werkgevers deels te schrappen. Het gaat om het uitstel van de verlaging van de werkgeversbijdrage aan het Algemeen Werkloosheidsfonds.

Dat levert zo’n 250 miljoen euro op. Er wordt 250 miljoen euro bezuinigd op de zogenaamde ‘mobiliteitsbonus’, een bonus voor werkgevers die 50-plussers of arbeidsgehandicapten in dienst nemen. Werkgevers krijgen straks pas een bonus als ze mensen boven de 56 jaar in dienst nemen.

Eerdere voorstellen, zoals het aftoppen van de pensioenopbouw tot onder de 100.000 euro, het verhogen van de aanschafbelasting voor nieuwe auto’s in het pakket of het versoberen van het nabestaandenpensioen, zitten niet meer in het pakket.

Pechtold op het ministerie van Financiën voor het pensioenoverleg. Foto ANP / Martijn Beekman

Akkoord lijkt dichtbij, afloop woonakkoord belangrijke hobbel

Vanmiddag vergaderen de fractievoorzitters van de vijf partijen verder. Nu er in grote lijnen politieke overeenstemming is, verwachten de partijen dat een akkoord dichtbij is – hoewel technische details en briefteksten nog moeten worden uitgewerkt.

Daarnaast willen oppositiepartijen ChristenUnie en D66 nog overleggen met hun Eerste Kamerfracties, die niet formeel mee hebben onderhandeld, maar wel cruciaal zijn voor de meerderheid in de Eerste Kamer.

ChristenUnie-voorman Slob zei vanmiddag dat de kans groot is dat de financieel woordvoerders morgen een pensioenakkoord sluiten:

Een belangrijke hobbel buiten dit onderwerp is de afloop van het debat in de Eerste Kamer over het woonakkoord, dat minister Stef Blok (Wonen, VVD) eerder met dezelfde drie oppositiepartijen sloot. PvdA-senator Duivesteijn weigert zich tot nu toe achter dat woonakkoord te scharen, waardoor er voor de coalitie geen meerderheid in de Eerste Kamer op dit onderwerp is.

Onduidelijkheid over positie CDA, GroenLinks

Onduidelijk is nog of twee andere oppositiepartijen uiteindelijk weer zullen aanschuiven bij de pensioenonderhandelingen. Het CDA en GroenLinks onderhandelden lang mee, maar worden sinds vorige week niet meer uitgenodigd.

Het opbouwpercentage bepaalt hoe snel een werkende belastingvrij pensioen kan opbouwen. Dit percentage verlagen vertraagt die pensioenopbouw, en levert het rijk extra belastinginkomsten op. Deze extra belastingsinkomsten (in 2017 bijna drie miljard euro) zijn erg belangrijk voor de oplossing van het begrotingstekort.

Volgens de coalitie van VVD en PvdA kan het opbouwpercentage lager dan de nu geldende 2,25 procent, omdat mensen langer doorwerken en dus langer de tijd hebben om hun pensioen op te bouwen. Van de onderhandelende partijen vindt vooral de ChristenUnie dat de in het regeerakkoord afgesproken verlaging van het opbouwpercentage zo groot is, dat mensen geen fatsoenlijk pensioen meer kunnen opbouwen.

Arie Slob van de ChristenUnie en op de achtergrond SGP-leider Kees van der Staaij. Foto ANP / Martijn Beekman

Naast de aanpassingen van de regels rond pensioenopbouw kent het op handen zijnde akkoord nog twee andere pijlers:

Handhaving

Oppositiepartijen willen dat een lager opbouwpercentage leidt tot lagere pensioenpremies. Om dat af te dwingen, krijgt De Nederlandsche Bank meer macht. Kort gezegd komt het neer op een omkering van de bewijslast: niet langer hoeft de DNB aan te tonen dat fondsen hun premies onterecht hooghouden.

Fondsen die hun premies niet verlagen, of zelfs verhogen, moeten bewijzen dat dat nodig is. Daarbij moeten ze aantonen dat ze gepensioneerden niet bevoordelen ten opzichte van werkenden (en vice versa). Maximale boete wordt 1 miljoen euro.

Zelfstandigen

De onderhandelende partijen denken eraan mensen die een vaste baan inruilen voor een zelfstandig bestaan voor onbepaalde tijd, bij hun pensioenfonds te laten blijven. Ook zou er een pensioenfonds voor zelfstandigen worden opgericht.

Het hele pensioenstelsel is voor zelfstandigen zonder personeel moeilijk toegankelijk (hoewel bijvoorbeeld zzp’ers in de schildersbranche verplicht pensioen opbouwen bij een pensioenfonds). Zzp’ers kunnen wel pensioen opbouwen bij een verzekeraar. Maar dat is vaak duurder, en verzekeraars kunnen daar allerlei voorwaarden aan stellen, zoals een gezondheidsverklaring.

Nu moeten deze zzp’ers die werkloos worden hun oudedagsvoorziening ‘opeten’ voordat ze in aanmerking komen voor de bijstand. Dat zou (onder voorwaarden om misbruik te voorkomen), straks niet meer hoeven.

    • Derk Stokmans