En de senaat praat vandaag over de verhuurdersheffing

Waarom wordt het vandaag spannend in de Eerste Kamer?

Omdat het kabinet in de laatste politieke week van 2013 in grote problemen kan komen. Vanavond stemt de senaat over een wetsvoorstel van minister Blok (Wonen, VVD) om de hypotheekrenteaftrek te beperken en verhuurders van woningen, zoals corporaties, een zogenoemde ‘verhuurdersheffing’ te laten betalen. Naast de coalitiepartijen VVD en PvdA steunen ook de oppositiepartijen D66, ChristenUnie en SGP dit woonakkoord. Samen hebben ze 38 stemmen, de tegenstanders 37. Maar één PvdA-senator – Adri Duivesteijn – lag gisteravond na fractieoverleg nog steeds dwars. Hij dreigt vandaag tegen te stemmen. Dan sneuvelt het plan. Vanochtend praat de PvdA verder over de dreigende crisis.

Wat zijn de gevolgen als de verhuurdersheffing sneuvelt?

Die zijn groot. Dat gaat verder dan alleen het woonakkoord. D66, ChristenUnie en SGP steunen het kabinet ook op andere politiek gevoelige dossiers. Zo stonden ze achter het Herfstakkoord, dat de begroting voor volgend jaar regelt. En nu zijn ze weer in onderhandeling over forse bezuinigingen op pensioenen. Maar voor dat dat er komt, wordt eerst de keuze van Duivesteijn afgewacht. Daarmee staat de samenwerking tussen deze oppositiepartijen en het kabinet op het spel. Waarom zouden de meewerkende oppositiepartijen hun nek uitsteken als een coalitiepartij vervolgens de benodigde stemmen van de eigen politici niet levert? „Het zou wel heel merkwaardig zijn als de oppositie nu van binnenuit komt”, zegt bijvoorbeeld Roger van Boxtel, D66-fractievoorzitter in de senaat. „Ik ga ervan uit dat we elkaar vinden.”

Waarom neemt Duivesteijn zulke grote risico’s?

Hij heeft principiële bezwaren. Hij vindt dat het kabinet geen visie heeft op de woningmarkt en dat de opbrengst van de heffing niet naar de schatkist moet gaan, maar moet worden geïnvesteerd in de woningmarkt. Die bezwaren noemde hij ook al tijdens zijn maidenspeech in de Eerste Kamer begin dit jaar. Duivesteijn weet meer weet over volkshuisvesting dan welke senator of minister ook. Het is zijn passie. Zijn hele leven is hij al bezig met volkshuisvesting, onder meer als wethouder in Den Haag en Almere en als Tweede Kamerlid.

Durft Duivesteijn het risico te nemen?

Dat weet niemand. Hij is eigenzinnig en eigengereid, niet bang het conflict aan te gaan. Hij heeft ook weinig te verliezen met een prachtige carrière achter de rug. Iemand die hem goed kent, zegt dat te lang is gewacht met hem te gaan praten: „Dan bijt hij zich er radicaal in vast en steven je af op een confrontatie.”

Anderen zeggen juist dat Duivesteijn zal draaien omdat hij zijn partij niet in een crisis wil storten. Zelf zegt Duivesteijn er niets inhoudelijks over. Hij staat onder grote druk van zijn partij. Maar druk uitoefenen op Duivesteijn heeft geen enkele zin, zegt een PvdA’er: „Adri is net room. Hoe harder je slaat, hoe stijver het wordt.”

    • Oscar Vermeer