Rutte steunt toch ‘bindende afspraken’ over macht naar Brussel

Minister-president Mark Rutte tijdens een van de wekelijkse persconferenties in Nieuwspoort na afloop van de ministerraad. Foto ANP / Valerie Kuypers

Het kabinet is toch bereid om meer nationale bevoegdheden aan Europa over te dragen. In tegenstelling tot wat Rutte eind oktober in de Tweede Kamer zei, mogen die afspraken “bindend” zijn, zo blijkt uit een brief die de premier en minister Timmermans vrijdag aan de Kamer stuurden.

Het uit handen geven van soevereiniteit ligt erg gevoelig en de eurocrisis heeft dat nog eens aangewakkerd. Door anti-Europa-sentimenten laten partijen zich erop voorstaan zich niets te willen laten vertellen door ‘Brussel’. Dus toen eind oktober uit overleg met Europese regeringsleiders voortkwam dat gewerkt werd aan “bindende contracten” over hervorming van de economie, zei Rutte dat dat verkeerd vertaald was.

‘Bindend’ in alle talen

Het oospronkelijke “this would engage all Euro area Member States” werd door de vertaaldienst van de EU vertaald naar “deze zouden bindend zijn voor alle lidstaten in de eurozone”. Ook in het Duits (“Dies würde alle dem Euro-Währungsgebiet angehörenden Mitgliedstaaten binden”) en het Frans (“Ceux-ci s’imposeraient à tous les États membres de la zone euro”) stelde de zin overduidelijk dat het om een verplichting zou gaan.

Maar een week later, op 31 oktober, zei Rutte in de Tweede Kamer tijdens een debat over die Europese top dat “bindend” niet het goede woord was. Uit het plenaire verslag:

“Hierbij moet worden opgemerkt dat het woord “bindend” in de Nederlandse versie volgens ons geen goede vertaling is van het Engelse woord “engage” in: the contracts engage all EU member states. In de Nederlandse versie staat dat de contracten bindend zijn voor alle lidstaten. Wij bestrijden die vertaling, want dat was niet de afspraak.”

In de brief die vrijdag door Rutte en minister van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans (PvdA) aan de Kamer gestuurd werd, staat echter:

“Het gaat wat het kabinet betreft bij eventuele contracten om politiek bindende afspraken.”

‘Bij bindende contracten móet Nederland dit doen’

Al dan niet bindend maakt een groot verschil, legt politiek redacteur Mark Kranenburg uit:

“Het gevolg van bindende afspraken is dat de vrijblijvendheid verdwijnt van de bestaande specifieke aanbevelingen uit Brussel aan individuele EU-landen om hun economie te hervormen. Nederland kreeg bijvoorbeeld in het verleden het advies om de fiscale aftrek van hypotheekrente te beperken. Vanwege de electorale gevoeligheid wilde een groot aantal partijen hier niet toe overgaan. Maar als sprake is van bindende contracten, moet Nederland dit doen. Rutte zegt in debatten met de Tweede Kamer steeds dat Brussel ons wel de maat mag nemen, maar niet de wet mag voorschrijven. Bindende contracten gaan wel de richting uit van de wet voorschrijven.”

Het kabinet wil, zo staat in de brief, dat dit soort afspraken alleen tot stand komen met “volledige betrokkenheid van nationale parlementen”. Premier Rutte zei eerder in de Tweede Kamer dat daarom de soevereiniteit ook niet in het geding is: “Wij zetten geen handtekeningen onder afspraken die wij niet steunen.”

Komende donderdag en vrijdag praten de Europese regeringsleiders onder andere hierover in Brussel.

    • Peter Zantingh