Hallelujah! Het is weer de tijd voor Kerst-klassiek

Iedereen heeft zijn achilleshiel. Ik ken iemand die huilt als een wereldkampioen zijn titel moet overdoen aan een nieuwe generatie. Vergankelijkheid verblijdt zelden. En iemand die volschiet bij volmaakt gegaarde duifjes, omdat perfectie óók ontroert. Mijn zwakke plek: goede jongenssopranen, en waarschijnlijk juist om de combinatie van schoonheid en vergankelijkheid. Zo’n kinderstem snijdt in potentie door alle pantsers heen. Het gebeurt zelden, maar de jongenskoren van het St. Johns College en het New College uit Cambridge mijd ik deze week daarom toch maar. The Ugly Cry zal je, als ‘criticus’ nota bene, maar middenin het rode pluche overvallen.

Wat dan wel? Als je de actuele concertkalenders aan close reading onderwerpt, is de eenvormigheid opvallend. Zoals we met zijn allen rond Pasen naar een Matthäus willen, zo hoort een kerstconcert er ook een beetje bij. En dat weten de zalen. Ton Koopman doet tien keer de Messiah van Händel, waarvan vijf keer in Nederland. Los concert in het Concertgebouw vanavond: de Messiah. Jos van Veldhoven deed twee keer diezelfde Messiah bij het Noord Nederlands Orkest. De Nieuwe Philharmonie Utrecht kiest voor, jawel, de Messiah. En Pieter Jan Leusink ziet zelfs brood in vijftien Messiahs. Vraag en (over)aanbod sluiten naadloos op elkaar aan. Hallelujah!

Het mag duidelijk zijn: Kerstklassiek is bezig aan een keiharde canonisering. Het punt is: tégen de Messiah kun je moeilijk zijn. En voor de andersdenkenden is er altijd nog het Weihnachtsoratorium van Bach, dat ook ruim wordt uitgevoerd. Het punt is alleen, er is zoveel meer. Het prachtoratorium L’Enfance du Christ van Berlioz. En dat wordt (20/12, Vredenburg) maar één keer uitgevoerd. Liszts Weihnachtsbaum voor piano? De cantate Vom Himmel Hoch van Mendelssohn en het kerstoratorium van Saint-Saëns? Voor zover mij bekend klinken die nergens.

Opmerkelijk: het Concertgebouworkest speelt op zijn traditionele Kerstmatinee Strauss’ Also sprach Zarathustra als filosofische eindejaarsboodschap: mens, verhef uzelf. Verder o.a. nog noemenswaardig: de Weihnachtshistorie van Schütz bij de Nederlandse Bachvereniging, een Kerstmatinee van het Paradiso Orchestra en een opwindend 15de-eeuws Cypriotisch oratorium door Graindelavoix (Concertgebouw A’dam).

Maar verder is klassieke muziek rond Kerst toch een beetje hetzelfde lot beschoren als de gastronomie. Wat Nigella, Jamie en Yotam ook zeggen, de statistieken zijn onverbiddelijk.

De meeste mensen gaan gourmetten.

Mischa Spel is redacteur klassieke muziek