Matras matching

Hard of zacht? Paardenhaar of latex? De keuze van een matras is hoogst persoonlijk. „Een Hästens moet je regelmatig masseren.”

Eerst naar Ikea, op maandagochtend. De matrasmedewerker legt vakkundig uit wat het verschil is tussen polyether en pocketvering, stevig en middelstevig, de voor- en nadelen van natuurlijke materialen en de beste manier om te proefliggen. „Op memoryfoam moet je echt even een tijdje liggen, omdat het zich naar je lichaam vormt naarmate het warmer wordt.” Hij schat mijn lengte en gewicht en gokt dat ik een zijslaper ben (drie keer raak) en stelt voor om een aantal middelharde pocketvering matrassen te proberen. Net als ik me nog eens lekker omdraai, loopt een dame van een andere afdeling langs. „Heel goed om ’s ochtends te komen! Vrijdagavond ligt alles lekker.” Na vier matrassen zak ik het fijnst weg op een middelhard pocketveringmatras met latex bovenlaag. Goed. Mijn nieuwe matras wordt dus een Hyllestad van 329 euro. Niet goed, binnen 90 dagen terug.

Tip: als je denkt gelukkig te kunnen worden van een matras van 329 euro, ga dan nooit toch nog even naar een beddenspecialist.

Vrijdagochtend. De beddenspecialist informeert uitgebreid naar de situatie en legt vervolgens uit waarom op een Auping-spiraalbodem het best weer een Auping-matras komt. Waarom ze op een tweepersoonsbed twee eenpersoons matrassen zou adviseren, en waarom sommige mensen ongeschikt zijn voor een Hästens. „Die moet je regelmatig masseren. Daar heeft niet iedereen zin in.”

De adviseuse is te professioneel om iets lelijks over Ikea-matrassen te zeggen, maar na een half uur college en proefliggen staat vast: mijn volgende matras wordt een Auping Cresto met vijf comfortzones en daarop een topmatras van Talalay-latex om de naad weg te werken en voor extra comfort. Oké, daar kun je tien Hyllestads voor kopen en dan hou je nog geld over voor een fijn kussen. Maar bedenk dat je eenderde van je leven in bed ligt en reken die investering eens om naar de prijs per nacht als je er tien jaar op ligt! Minder dan een euro! Geen geld!

Hoe beter je zoekt, hoe moeilijker een besluit. „Zeegras geeft jodium af tegen ademhalingsproblemen”, „Fresssh!-materiaal zorgt voor een zeer snelle opname en de horizontale verspreiding van vocht”, „364 comfortzones geven de juiste ondersteuning” – wat moet je ermee?

Afzonderlijke fabrikanten testen hun matrassen en materialen uitputtend, maar hoe laat traagschuim zich vergelijken met kokosvezel en paardenhaar? Hoe weet je of je beter slaapt op een matras van 3.000 dan op een van 300 euro? En als je slecht slaapt, kan een matras daar dan iets aan veranderen? De wetenschap geeft geen antwoord.

Mensen met rugpijn komen zelden bij een arts zonder over hun matras te beginnen. Maar zelfs Raymond Ostelo, als hoogleraar fysiotherapie gespecialiseerd in rugklachten, heeft geen pasklaar antwoord. „Het enige dat onderzoek laat zien is dat een middelstevig matras iets minder klachten geeft dan een hard matras – bij een zachter matras zal de spieractiviteit eerder verminderen. Maar wat in het algemeen voor rugklachten geldt, geldt ook voor het matras: bij iedereen werkt iets anders. En geen enkel matras zal aan chronische pijn een einde maken.”

Ook Eus van Someren, slaaphoogleraar, kent geen onderzoek naar het verband tussen matrassen en slapeloosheid. „Wat wel uit onderzoek blijkt is dat slapelozen moeite hebben met het waarnemen van comfort.” Het brein checkt voor het slapen gaan een aantal basale zaken: Sta ik of lig ik? Is het warm of koud? Hard of zacht? Waar de één wegzeilt zodra hij zijn kussen voelt, detecteert de slapeloze minder goed hoe lekker zacht dat kussen is, hoe fijn de heupen wegzakken in het matras, de voeten lekker warm worden onder het dons. Wat de slapeloze misschien iets kan helpen, is bewust een checklist afvinken: kan ik al mijn spieren ontspannen, is de temperatuur optimaal, kan ik in elke gewenste houding liggen zonder dat ik ergens pijn voel. Maar voor wie altijd de erwt voelt, zal geen enkel matras het probleem oplossen.

Er zijn uiteraard mensen die zweren bij hun Cocomat Proteas-matras (compleet metaalvrij) van 4.195 euro, maar een hoge prijs garandeert nog niets. Hoewel het niet uitgesloten is dat je beter slaapt op een duur matras omdat je weet dat het een duur matras is. Maar een panel van de Consumentenbond dat blind een goedkoop matras van Wehkamp en een duurdere Auping testte, gaf even vaak de voorkeur aan het goedkope matras.

Eus van Someren vergelijkt matrassen met auto’s. „Als je een veilige auto wilt, moet je misschien niet beginnen met 300 euro. Maar boven een bepaald bedrag maakt het allemaal niet zo veel meer uit, dan wordt het bijgeloof.”

    • Martine Kamsma
    • Tekst