Hormoonvariant herstelt nierschade bij ratten

Patiënten met chronische nierschade hebben abnormaal veel eiwit in hun urine en abnormaal veel triglyceriden in het bloed. Onderzoekers in Birmingham, Alabama hebben nu, met steun van collega’s uit Utrecht en Wageningen, ontdekt dat het eiwithormoon angiopoietin-like 4 (Angptl4) de schakel vormt tussen deze twee ogenschijnlijk afzonderlijke, en zeer ongezonde verschijnselen. Ze ontwikkelden een variant van Angptl4, waarmee ze bij ratten nierschade konden herstellen.(Nature Medicine, 8 december).

Volgens de Nierstichting hebben ruim één miljoen Nederlanders chronische nierschade en ruim 60.000 ernstige nierproblemen. Nierschade is vaak een gevolg van diabetes (beide typen), aderverkalking of een verhoogde bloeddruk. Vaak is nierschade al vergevorderd als de patiënt klachten krijgt. Herstel is dan niet meer mogelijk, hooguit kan het proces vertraagd worden of moet de patiënt dialyse of transplantatie ondergaan.

Enkele jaren geleden ontdekten de onderzoekers al dat de hoeveelheid Angptl4 in het bloed toeneemt als er meer eiwit in de urine zit. Op zoek naar de betekenis hiervan ontdekten ze dat dit eiwit schade aan de kleine bloedvaten in de nier helpt repareren. Tegelijkertijd bleek dat wanneer het lichaam meer Angptl4 produceert het vetgehalte in het bloed, en dan vooral dat van triglyceriden, sterk stijgt. Dat komt doordat het hormoon de afbraak van triglyceriden in het bloed remt. Er bestaat echter een negatief feedbackmechanisme waardoor de triglyceriden op hun beurt juist de productie van Angptl4 remmen. Dat belemmert dus weer de reparatie van de nieren.

Met een gemuteerde variant van het hormoon lukte het de onderzoekers deze vicieuze cirkel te doorbreken bij ratten met chronische nierziekte. Na toediening van de hormoonvariant daalde het eiwitgehalte van hun urine aanzienlijk. Dat duidt op reparatie van de beschadigde nieren. De onderzoekers werken nu aan de stappen die nodig zijn om deze varianten bij patiënten te gaan testen. Huup Dassen

    • Huup Dassen