’De Nederlandse vrouw heeft gemiddeld maat 42’

◯ Waar ◯ Grotendeels waar ◯ Half waar ◯ Grotendeels  onwaar ◯ Onwaar

Dat stond op 26 mei in nrc.next.

De aanleiding

Dat modetijdschriften doen alsof kledingmaat 34 de normaalste zaak van de wereld is, dat wisten we al. Door al die slanke meisjes in de bladen zou je bijna gaan denken dat maat 40 al buitenproportioneel groot is. „Laat staan 42!”, schrijft weekblad Margriet.

En juist dat is de gemiddelde maat in Nederland, zo staat in het artikel Zo verschillend, maar allemaal maat 42. De zes vrouwen die daarin aan het woord komen, vertellen over hun kledingmaat. Daar zijn ze hartstikke gelukkig mee. „Ik heb geen zin om op een blaadje sla te kauwen”, zegt Mirjam (37) in het blad.

Waar is het op gebaseerd?

„Daar hebben we meer vragen over gehad”, antwoordt de telefoniste van het Margriet-informatiecentrum op de vraag waar de informatie vandaan komt. Er wordt namelijk geen bron in het artikel vermeld. De telefoniste gaat het navragen bij de journalist die het artikel heeft geschreven. Maar antwoord blijft uit. Ook na drie telefoontjes, een e-mail en een tweet.

En, klopt het?

‘Mannen gek op vrouwen met maatje 42’, is de kop van een artikel dat De Telegraaf in 2009 publiceerde. Het stuk verschijnt bovenaan in de zoekmachines. In de tekst staat dat maat 42 de gemiddelde vrouwenmaat is. Bron: het onderzoek van lingerieontwerpster Jackelien Struik – gespecialiseerd in plus size-maten. Ze wist niet dat haar onderzoek op de website van de krant stond, vertelt ze nu aan te telefoon. Het onderzoek is niet representatief – er werden vijftig vrouwen opgemeten – en Struik raadt dan ook aan het niet te gebruiken.

Lichaamsmaten veranderen, zo blijkt ook uit cijfers van het CBS. Buiken, benen, armen en borsten zijn de afgelopen jaren alleen nog maar gegroeid. Niet omdat vrouwen tegenwoordig nog in de lengte groeien. De gemiddelde vrouw is nu 167,7 centimeter, niet langer dan in 2000. Sindsdien zijn vrouwen wel gemiddeld 800 gram zwaarder geworden.

TNO deed in 2001 onderzoek naar de veranderende kledingmaten. Daarvoor heeft het onderzoeksinstituut 1.255 vrouwen opgemeten. „De gemiddelde vrouw had toen kledingmaat 44 en een kwart”, zegt kledingmaatexpert en onderzoeker Carl Berlage. Ervan uitgaande dat maat 44 gelijkstaat aan een borstomvang van 100 centimeter.

Maar daarmee zijn we er niet. Er bestaat namelijk geen vaste definitie voor maat 42. De maatvoering van kledingmerken verschilt. Mirjam mag dan wel trots in de Margriet over haar maat 42 vertellen, bij een andere winkel had ze misschien wel een maat groter moeten kopen.

Sommige bedrijven labelen hun kleding namelijk expres anders – kleiner. Dat heet vanity sizing. Oftewel ‘ijdelheidsmaatvoering’, zegt Hein Daanen, lector bij het Amsterdam Fashion Institute. „Marketeers hebben ontdekt dat vrouwen het fijn vinden als er een kleine maat op het labeltje in de kleding staat.” Sterker nog: vrouwen zijn geneigd een kledingstuk te laten hangen als ze een grotere maat moeten pakken.

En voor wie nog steeds gelooft dat het maatsysteem overzichtelijk is: „Een Nederlandse 38 is in België 40, in Frankrijk 42 en in Italië 44”, zegt Carl Berlage. Iedereen mag dan aan dat systeem gewend zijn, het maakt het niet echt overzichtelijker. Wat dat betreft zijn mannenmaten logischer: maat 50 is de helft van borstomvang 100.

Er bestaat dus geen vaste afmeting voor vrouwenkleding. Niet binnen Nederland en al helemaal niet binnen Europa. Een probleem, vinden de twee experts. „Het is belangrijk om een eenduidige definitie vast te stellen”, zegt Daanen. Vooral nu consumenten steeds vaker kleding op internet bestellen. In de winkel kun je nog passen, maar als het maatsysteem onduidelijk is, krijgen bedrijven onnodig kleding teruggestuurd.

Om eenduidigheid te scheppen in het maatsysteem is het CEN, het Europese Normalisatie Instituut, bezig om een richtlijn op te stellen. Voor alle maten op basis van lichaamsafmeting. Berlage verwacht dat de lidstaten volgend jaar over een wetsvoorstel beslissen.

Conclusie

De gemiddelde Nederlandse vrouw heeft maat 42, schreef tijdschrift Margriet. De bronnen van deze bewering worden echter niet vermeld. Uit onderzoek van TNO in 2001 bleek dat de gemiddelde vrouw een maat groter heeft: maat 44 en een kwart. Sindsdien zijn Nederlandse vrouwen alleen nog maar zwaarder geworden. Maar omdat ook de maten veranderen en er geen actueel onderzoek is gedaan, is het niet bekend wat de gemiddelde vrouwenmaat is. We beoordelen deze stelling dan ook als ongefundeerd.