Dansen met Piet Mondriaan

De Wonderkamers in het Gemeentemuseum zijn vernieuwd. Jonge bezoekers kunnen er kunst ontdekken en zelf exposities maken.

Minikunst in het minimuseum, uit de collectie van Ria en Lex Daniels in de Wonderkamers van het Gemeentemuseum in Den Haag. Foto Gerrit Schreurs

Piet Mondriaan leeft! Hij spreekt je toe in de kelder van het Haags Gemeentemuseum en in een kamer die beplakt is met foto’s van de skyline van New York. Af en toe zweeft er een foto van zijn schilderij Victory Boogie Woogie doorheen, terwijl Mondriaan uitlegt hoe hij het maakte. Daarna kun je met de schilder dansen. Op de maat van een boogiewoogie doe je zijn stappen na op zo’n dansvloer die je ook wel in spelletjeshallen ziet. Op de muur bouw je daarmee al dansend een schilderij van Mondriaan op: elke goede stap is een streepje, elke foute een verfvlek.

Dansen met Mondriaan is een van de dertien manieren waarop kunst aan de man wordt gebracht op Wonderkamers, het op kinderen gerichte gedeelte van het Gemeentemuseum, dat onlangs werd vernieuwd. De Wonderkamers, een concept van conservator Jet Overeem, bestaan al sinds 2006. Maar ze zijn nu opnieuw ingericht en nog interactiever geworden. Hier kijk je geen kunst, hier doe je kunst. Met een tablet, hier een Wonderpad genoemd, word je langs dertien kamers gestuurd waar je kunst bekijkt en opdrachten moet uitvoeren. Je krijgt bijvoorbeeld uitvergrotingen van schilderijen te zien en moet dan raden uit welk schilderij de close-up afkomstig is.

Je kunt in de Wonderkamers ook kleding uit verschillende tijdperken aantrekken en daarmee op de catwalk poseren. Na een filmpje over Rietveld moet je op de Wonderpad bepalen welk meubel niet bij De Stijl hoort. Met zulke opdrachten zijn punten te verdienen waarmee je op de Wonderpad kunstwerken kunt kopen. Daarmee kun je een museumzaal inrichten, die geprojecteerd wordt in een lege zaal van het minimuseum in het hart van Wonderkamers.

Dit prachtig vormgegeven miniatuurmuseum herbergt ook een deel van de miniaturencollectie van Ria en Lex Daniels, die het Gemeentemuseum onlangs in langdurige bruikleen kreeg. Hun verzameling bevat werk van Picasso, Roy Lichtenstein, Marlene Dumas, Damien Hirst, Erwin Olaf, Wim T. Schippers en vele anderen, maar dan op klein formaat gemaakt. Dit museum is ook buiten de context van Wonderkamers een aanwinst. Soms lopen er dankzij nieuwe technieken ook mensen door de zalen van dit minimuseum.

Zelf ontdekken

Wonderkamers zelf is, zoals museumdirecteur Benno Tempel zegt, geen traditioneel museumbezoek maar een fantastisch uitje. Het is vooral bedoeld voor kinderen en jongeren van 10 tot 18 jaar, al vond de 15-jarige die met mij mee was, het nogal kinderachtig, meer voor van 8 tot 12. Op enkele schoonheidsfoutjes na (de introductiefilm zit tenenkrommend op de hurken, de Wonderpad werkt niet altijd even goed) is het ook voor oudere bezoekers een belevenis. Je moet dan wel aanvaarden dat kunst zelf niet leuk is, maar leuk gemaakt moet worden. Soms lijkt kunst op Wonderkamers wel een bitter medicijn, dat slechts met heel veel suiker door te slikken is.

Maar sommige kamers zijn dan weer zo slim en mooi ingericht door tentoonstellingsarchitecten Kossman.dejong dat je ze als een soort gesamtkunstwerk kunt zien. Vooral bij toegepaste kunst werkt dat heel goed, zoals in de kamer waarin serviezen schitterend de hoofdrol spelen. Origineel is dat de bezoekers niet als kunstenaars in de dop worden benaderd, zoals gebruikelijk is op ‘doe-tentoonstellingen’, maar als tentoonstellingsmakers in spe, een beroep waar jongeren via sociale media meer ervaring mee hebben dan je misschien zou denken. Op Flickr en Pinterest wemelt het van de tentoonstellingen. Ook de zaal die je op Wonderkamers maakt, kun je delen via Facebook etcetera.

Soms kom je bij de Wonderkamers ongemedieerd nog iets fantastisch tegen, bijvoorbeeld in het depot rond het miniatuurmuseum, waar nog meer werk uit de collectie van het Gemeentemuseum is uitgestald, onderverdeeld in thema’s als water, feest, glamour, mystiek, de stad. Ik werd bijvoorbeeld getroffen door water voor de flessen waar in de zeventiende eeuw bronwater in werd gedaan. Het zijn platte glazen flessen die liggend moesten worden bewaard, zo plat dat er weinig in gepast kan hebben. Spa als parfum, een fles als een wolkje. Zulke ontdekkingen, toch het hoogtepunt van een traditioneel museumbezoek, zijn langs dit uitgestippelde parcours gelukkig ook nog te doen.

Wonderkamers. Gemeentemuseum, Den Haag. Inl: gemeentemuseum.nl