Beyoncé verrast met meesterwerk

Plotseling verscheen Beyoncé Knowles’ vijfde soloalbum, vrijdag op iTunes. Behalve slimme marketing zat daar vooral een diep gevoelde wens van de zangeres zelf achter. Ze wilde haar muziek meteen delen met de fans, zonder reclame of fragmenten vooraf. In een begeleidend filmpje vertelt Beyoncé hoe ze als klein meisje met de hele familie keek naar Michael Jacksons Thriller op tv, en hoe de combinatie van beeld en muziek een diepe indruk op haar maakte. Daarom verspreidt Beyoncé wat ze zelf een „visual album” noemt met zeventien videoclips, waaronder drie tracks exclusief als filmpjes.

Die rijkdom aan beelden, met Beyonce’s prachtige lichaam in een dynamische hoofdrol, ondersteunt de muziek. De spookachtige clip bij Haunted en de sensuele liefdesverklaring aan echtgenoot Jay Z in Drunk in love zijn minstens zo sexy als de muziek zelf, terwijl de vervaarlijk uitziende gangsters in No angels en de seksfantasieën in Partition een dimensie toevoegen.

Ook zonder clips is Beyoncé een album dat soulvol, sexy, rijk geschakeerd en toch coherent klinkt. Het maakt gebruikt van kale hiphopbeats en ontstijgt met beheerste tempi, zware bassen en doorleefde zang aan de digitale klank van eerdere hits als Crazy in love.

Beyoncé klinkt warm en volwassen op een album dat misschien wel net zo’n stempel op de moderne soul gaat drukken als Marvin Gaye’s klassieker What’s Going On in de jaren zeventig.

Een belangrijk factor in de groei van Beyoncé Knowles naar volwassenheid is het engagement dat ze toont in nummers als Grown woman, met Afrikaanse invloeden en de hartekreet „I can do whatever I want” en vooral Flawless, een sleutelnummer waarin ze haar feministische denkbeelden verwoordt bij monde van de Nigeriaans-Amerikaanse schrijfster Chimimanda Adichie. „This is MY shit”, pareert Beyoncé iedereen die durft te beweren dat ze als het vrouwtje van hiphopster Jay Z de producers haar geluid liet bepalen. Beyoncé brengt ons een meesterwerk zonder zwakke momenten; op de valreep misschien wel de beste popplaat van het jaar.

Jan Vollaard

    • Jan Vollaard