Weer een kandidaat voor Hollywoods olifantenkerkhof

Succes heeft vele vaders, fiasco is een wees. Zo is het akelig leeg rond de kribbe van 47 Ronin. Terwijl de blockbusterfilm met Keanu Reeves pas met Kerst in première gaat, waarschuwen de producers volgens The Times al discreet voor een afschrijfpost van 110 miljoen euro.

47 Ronin is gebaseerd op de Japanse legende over 47 samoerai die hun verraden meester wreken en zelfmoord plegen – maar dan met trollen, draken en magie. Japan, waar de film alvast getest werd, liep er dit weekeind bepaald niet voor uit; Amerika zit er niet op te wachten.

47 Ronin lijkt een voorbeeld van het studiosysteem dat op hol slaat. Debuterend regisseur Carl Rinsch, die verdienstelijke reclamefilmpjes maakte, kreeg zomaar een monsterbudget van 150 miljoen dollar. Daarmee huurde hij veel Japans talent in, en Yorick van Wageningen als VOC-kapitein. Die laatste sprak van „een boeiend experiment: een arthousefilm van 150 miljoen”.

Afgelopen zomer greep Universal in. Rinsch ging onder curatele, de film werd uitgesteld en Reeves, die weinig in beeld was, kreeg extra romantische scènes. Het budget zou nu 175 of zelfs 225 miljoen dollar bedragen, waarmee 500 miljoen bioscooprecette hem nauwelijks uit de rode cijfers zou helpen. Universal krijgt immers maar de helft van dat bedrag, de marketing komt er nog bij – al maken tv-rechten, dvd en vod veel goed.

Zo loopt Hollywoods olifantenkerkhof lekker vol. De studio’s zetten al jaren hun geld op films van rond de 150 miljoen dollar: te groot om te falen. Maar dat doen ze nu toch, met alarmerende regelmaat. In 2013 flopten The Lone Ranger, After Earth, Jack the Giant Slayer, R.I.P.D., White House Down. Onder meer.

Wat verbindt die titels, naast dat prijskaartje? Het zijn films met een origineel concept. Films met vertrouwde (super)helden en formules – Iron Man, Thor, Man of Steel, The Hobbit – slagen wel. En de balans van Universal is positief omdat Fast & Furious 6 (778 miljoen) en Despicable Me 2 (918 miljoen) 47 Ronin en R.I.P.D. goedmaken.

Conclusie: originaliteit is een te groot risico als honderden miljoenen op het spel staan. Dat Disney na Star Wars ook Indiana Jones opstofzuigert voor recycling, is gezond verstand.

Dus nog meer vervolgfilms? Zonder nieuwe ideeën atrofieert Hollywood. Misschien dat het besef doorbreekt dat alle eieren in één mandje te riskant wordt en tot verkrampte films leidt. Dat het loont risico te spreiden over meer goedkope films. De Hollywoodfilm met middelgroot budget, verdwenen tijdens de kredietcrisis, maakt een comeback. Het is dat, of de ‘implosie’ die Spielberg en Lucas deze zomer voorzagen.

Coen van Zwol is redacteur film