President Oekraïne wil compromis, protestleider tegemoetkoming eisen

President Viktor Janoekovitsj. Foto AP / Mykhailo Markiv

De Oekraïense president Viktor Janoekovitsj wil met alle partijen om de tafel zitten om een compromis te vinden voor de groeiende politieke crisis. Oppositieleider Vitaly Klitschko zei vandaag juist dat het geweld van de oproerpolitie vannacht laat zien dat Janoekovitsj niet geïnteresseerd is in een compromis.

Update 18.43 uur: Protestleider Tyagninok zegt dat er geen gesprek kan zijn totdat de president tegemoetkomt aan de eisen van de demonstranten.

Dat schrijft persbureau AFP. Janoekovitsj heeft alle partijen uitgenodigd voor een gesprek, inclusief de oppositie. De EU en de VS hebben hem eerder gevraagd een dialoog te beginnen met de andere partijen, nu er al ruim twee weken massale protesten zijn tegen zijn regering. In een verklaring schrijft hij:

“Om een compromis te bereiken, roep ik de oppositie op gesprekken niet te verwerpen, en niet het pad van confrontaties en ultimatums te volgen. Ik beloof nooit geweld te zullen gebruiken tegen vreedzame demonstranten.”

Overwinning voor demonstranten

Bij confrontaties vannacht tussen oproerpolitie en demonstranten raakten tientallen mensen gewond. De oproerpolitie probeerde een groot tentenkamp van anti-regeringsbetogers te ontruimen. Zij demonstreren sinds de regering een akkoord voor toenadering tot de EU niet ondertekende. Vanochtend vroeg gaf de politie het echter op. De demonstranten noemen het een grote overwinning.

In een verklaring maande de minister van Binnenlandse Zaken iedereen tot kalmte. Hij zei dat het niet de bedoeling was het Onafhankelijkheidsplein in Kiev, waar de demonstraties voornamelijk plaatsvinden, te verdrijven. Maar hij zei niet waarom er duizenden politieagenten met helmen en schilden op het plein afkwamen.

Westerse diplomaten proberen ondertussen de druk op Janoekovitsj te vergroten een oplossing voor de spanningen in Oekraïne, waar 46 miljoen mensen wonen. De demonstranten willen dat Janoekovitsj vertrekt. Ze willen een nieuwe regering die het akkoord met de EU wil ondertekenen, de gearresteerde demonstranten vrijlaat en politiemensen die vreedzame demonstranten hebben geslagen, straft.

Nuland: dit is ontoelaatbaar

De Amerikaanse topambtenaar Victoria Nuland en EU-buitenlandchef waren vandaag in Kiev en spraken met de president. Nuland zei dat “wat er vannacht gebeurde, wat er op veiligheidsgebied gebeurt, absoluut ontoelaatbaar is in een Europese staat” .

Het verdrag met de EU had de economische en politieke banden sterker moeten aanhalen. Aanhangers van het akkoord willen dat Oekraïne meer toenadering zoekt tot westelijk-Europa en minder tot Rusland, dat Oekraïne eeuwenlang regeerde of domineerde.

De protesten in Oekraïne zijn de grootsten sinds de Oranje Revolutie in 2004. Die zorgde ervoor dat de overwinning van Janoekovitsj, behaald in frauduleuze verkiezingen, nietig werd verklaard. Zijn pro-westerse tegenstanders kwamen toen aan de macht. In de verkiezingen van 2010 won hij echter weer. Zijn tegenstander, voormalig premier Joelia Timoschenko, kwam kort daarna in de gevangenis terecht. Volgens het Westen is haar gevangenschap politiek gemotiveerd.