Boete om afspraak kankermedicijn

Nederlandse dochterbedrijven van het Zwitserse farmaceutische concern Novartis en het Amerikaanse Johnson & Johnson hebben Nederlandse kankerpatiënten ernstig benadeeld. Door illegale kartelafspraken hielden zij de introductie van nieuwe goedkopere pijnstillers tegen kanker tegen. De Europese Commissie heeft de Amerikanen een boete van 10,8 miljoen opgelegd en de Zwitsers 5,5 miljoen euro.

De bedrijven spraken in juli 2005 af om de introductie van een goedkopere versie van fentanyl, een pijnstiller honderdmaal krachtiger dan morfine, te vertragen. Hiertoe betaalde Johnson & Johnson aan Novartis een maandelijkse vergoeding. Volgens Europees commissaris Joaquín Almunia moet de opgelegde boete de farmabedrijven ertoe aanzetten tweemaal na te denken voor zij zulke concurrentiebeperkende afspraken maken die voor zowel patiënten als belastingbetalers schadelijk zijn.

Johnson & Johnson ontwikkelde in 1960 al het middel fentanyl. Het patent hierop liep in 2005 af waardoor Novartis-dochter Sandoz zich opmaakte een generiek fentanylpleister op de markt te brengen. Maar daar zag Sandoz van af na een geheime afspraak waarin de Amerikanen maandelijks een bedrag aan Sandoz overmaakten. Dat bedrag was hoger dan Sandoz had verwacht te verdienen met de nieuwe goedkope pleister.

De Europese Commissie liet gisteren in een verklaring weten dat de prijsafspraak ten koste van patiënten en de belastingbetaler is gemaakt. Het akkoord betekende dat de prijs voor fentanyl in Nederland „kunstmatig hoog” is gehouden.

    • Jeroen Wester