Witte Huis: handdruk Obama en Castro was niet gepland

De historische handdruk van president Barack Obama en president Raul Castro van Cuba vandaag tijdens de herdenking van Nelson Mandela was niet vooraf gepland. Dat heeft het Witte Huis bekendgemaakt, meldt persbureau AFP.

Het "historische moment". Obama benadert Castro voor een handdruk. De Braziliaanse president Dilma Rouseff kijkt toe. Foto AP

De historische handdruk van president Barack Obama en president Raul Castro van Cuba tijdens de herdenking van Nelson Mandela was niet vooraf gepland. Dat heeft het Witte Huis bekendgemaakt, meldt persbureau AFP. De eerste publiekelijke ‘ontmoeting’ tussen een Amerikaanse en Cubaanse president in minstens tien jaar tijd wordt door sommigen gezien als een nieuwe stap in de toenadering tussen de twee landen.

De handdruk geldt als een van de meest besproken momenten van de dag. Obama was toen het gebeurde onderweg naar het podium in het FNB-stadion in Johannesburg om te speechen over de grote invloed die Mandela heeft gehad op zijn leven en op dat van mensen wereldwijd.

In Cuba werd enthousiast gereageerd. “Moge dit het begin van het einde zijn van de vijandigheden van de Verenigde Staten tegen Cuba”, schreef staatssite Cubadebate.cu.

‘Met handdrukken worden geen keerpunten bereikt’

De kans is klein dat het Witte Huis niet heeft stilgestaan bij de vraag wie Obama vandaag de hand moest schudden. “Misschien hebben ze niet specifiek nagedacht over Raul Castro”, zegt diplomatiek redacteur Juurd Eijsvoogel.

“De handdruk is goed te verdedigen in het licht van Mandela. Het is niet per se een revolutionaire stap, want Clinton en Fidel Castro hebben elkaar ook de hand geschud. De gebaren die tijdens dit soort bijeenkomsten worden gemaakt, zijn niet de grote keerpunten in de internationale politiek. Het is overigens niet uitgesloten dat er achter de schermen wordt gepraat, maar één handdruk gaat het hem niet doen.”

In de Verenigde Staten was in elk geval niet iedereen even blij met het kennelijk spontane gebaar:

Twitter avatar hale_razor Razor Obama shakes hands with Cuba’s Castro.
Obama shook hands with Hugo Chavez.
But he didn’t go to Margaret Thatcher’s funeral.
Twitter avatar aseitzwald Alex Seitz-Wald Obama waits until 5th year to finally reveal he’s a communist by shaking Castro’s hands.

Voormalig presidentskandidaat voor de Republikeinen John McCain vergeleek de handdruk met die van de toenmalig Britse premier Neville Chamberlain en Adolf Hitler (Chamberlain hoopte met de ontmoeting oorlog te voorkomen):

Bekijk hier het befaamde moment:

‘Amerika nog steeds bezorgd over mensenrechtensituatie Cuba’

Het Witte Huis haastte zich te zeggen dat de Verenigde Staten nog steeds erg bezorgd zijn om de mensenrechtensituatie in de communistische republiek. De voormalige aartsvijanden liggen al decennia met elkaar overhoop, al zijn de banden onder president Obama een beetje aangehaald. In 2009 hief Obama de reisbeperkingen op naar het Caraïbische land. Datzelfde jaar ontving Castro een delegatie van het Amerikaanse Congres.

Obama: plaats Mandela niet te veel op een voetstuk

Obama begon zijn speech door Mandela te vergelijken met andere groten der aarde zoals Gandhi, Martin Luther King Jr. en Abraham Lincoln. Maar daarna waarschuwde hij ervoor om Mandela niet te veel op een voetstuk te plaatsen:

“Hij toonde ons wat het betekent om risico te nemen voor je idealen. Gezien zijn prestaties is het verleidelijk Madiba te herdenken als een icoon, ver van de dagelijkse werkelijkheid. Maar daar was hij zelf geen voorstander van. Hij wilde geen heilige zijn. Hij was een zoon, een echtgenoot, en een man van vlees en bloed.”

Grootste bijeenkomst van wereldleiders in recente geschiedenis

Tientallen wereldleiders en duizenden Zuid-Afrikanen waren vandaag in het voetbalstadion van Soweto om de laatste eer te bewijzen aan de gevierde oud-president van Zuid-Afrika. Naast Obama en Castro sprak ook secretaris-generaal van de VN Ban Ki-moon de rouwende menigte toe. Hoofdspreker was de huidige Zuid-Afrikaanse president Jacob Zuma. Namens Nederland waren koning Willem-Alexander en minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken aanwezig.

Het ging om een van de grootste bijeenkomsten van wereldleiders in de recente geschiedenis. Mandela overleed donderdag op 95-jarige leeftijd.