‘Waarom zoiets vaags als Noorwegen?’

speelt na zijn rol in The Sopranos opnieuw een gangster in Lilyhammer, als Amerikaanse banneling in de Noorse sneeuw. „Iets wordt universeel als je het lokaal maakt.”

Kevin Spacey als wraakzuchtige politicus in ‘House of Cards’.

‘Steven Van Zandt is de ultieme rock star‘ zegt Ted Sarantos, hoofd eigen productie bij Netflix. Van Zandt noemt Sarantos op zijn beurt ‘een geweldige kerel met visie’. De wederzijdse gevoelens liggen voor de hand. Sinds Netflix televisieseries maakt, zijn het lot van de onderneming en dat van Van Zandt onlosmakelijk met elkaar verbonden.

Compact gebouwd en zachtaardig dient ‘Little Steven’ Van Zandt (63) al decennia als gitarist van Bruce Springsteen. Hij brak door als acteur in The Sopranos en is nu de hoofdpersoon in Lilyhammer. De komische gangsterserie brengt de botsing van het New Yorkse gangsterleven en het Noorse bestaan in beeld, terwijl de multiculturele taboes links en rechts sneuvelen. Van Zandt speelt een Amerikaanse misdadiger met een nieuwe identiteit (Giovanni ‘Johnny’ Henriksen). Nog nauwelijks aangekomen in Lillehammer opent hij een nachtclub, bevrucht een vrouw, vormt een bende en veroorzaakt ook anderszins problemen.

Van Zandt is co-auteur van het scenario en componeert de muziek van Lilyhammer, in 2012 gelanceerd als eerste eigen serie van Netflix.

Waarom maakt een bekende Amerikaanse acteur een serie in Noorwegen?

„Mijn mensen verklaarden me voor gek. Van een legendarische show als The Sopranos naar iets vaags in Scandinavië. Maar ik kan een goed idee niet weerstaan, en dit was een goed idee. Je eigen serie hebben in een vreemd land: dat is een avontuur.”

Netflix had nog nooit iets geproduceerd.

„We begonnen als onafhankelijke productie, maar ons budget was mager. Dus ik ging in Amerika praten met Netflix. De timing bleek perfect te zijn. Ze waren net bezig met eigen programmering. De plannen voor House of Cards waren er, maar wij zouden de eerste serie zijn. We schreven geschiedenis. Nooit eerder is een serie tegelijk in de Verenigde Staten en andere landen verschenen, in twee talen met ondertiteling. Niemand geloofde dat het kon. Dit is meer dan een gebaar: de eerste wereldwijd verspreide dramaserie.”

Wat verklaart het succes in landen buiten Scandinavië?

„Ik heb van Bruce Springsteen en David Chase (schrijver van The Sopranos) geleerd dat iets universeel kan worden door het lokaal te maken. Zij werken allebei met extreme focus en aandacht voor detail. Ze sluiten geen compromissen met de massa. Het bewijs van die aanpak is dat New Jersey maar liefst twee keer in de mode is geweest – eerst dankzij Bruce, toen dankzij The Sopranos. Ken je New Jersey? Laten we zeggen dat het statistisch gezien onwaarschijnlijk is. Ik zei: we maken Noorwegen een personage. Geef me alles dat lokaal en excentriek is. Dit is het rijkste land op aarde, maar we kennen niet één bekende naam of product uit Noorwegen. Dat grijpen we aan.”

Hoe serieus is Netflix als producent van series?

„HBO ging voorop toen ze tv voor volwassenen gingen maken. Ik bedoel niet alleen seks en geweld, maar intelligent, complex drama. Een nieuw gouden tv-tijdperk begon. Dat heeft de andere zenders geïnspireerd om kwaliteitsseries te gaan maken, zoals Mad Men. Netflix loopt voorop in de volgende fase van die evolutie. HBO en Netflix bewijzen dat je de intelligentie van de kijker niet moet onderschatten. De Hollywoodstudio’s kunnen er van leren. Bij Netflix laten ze je met rust om je werk te doen. Als je eindeloos moet knokken voor een bullshitdeal – niet inspirerend. Met Ted Sarantos was ik in een uur klaar. Hij zei: ‘Ziet er cool uit, jij bent cool.’ Boem, deal.”

Lilyhammer, seizoen 2 (8 delen) is vanaf 13 december te zien op Netflix. Seizoen 1 is ook beschikbaar.

    • Diederik van Hoogstraten