Veel stress – dan valt het schot

Rishi was ongewapend, maar dat wist de agent die hem doodschoot niet.

Hevig geëmotioneerd komt een groep jongeren de publieke tribune af. „Dit is facking moord”, schreeuwt een jongen door het Paleis van Justitie in Den Haag. Hij stompt tegen een prullenbak. Twee meisjes vallen elkaar huilend in de armen.

Dit zijn vrienden van Rishi, die op de vroege zaterdagochtend van 24 november 2012 op de vlucht door een politieagent werd neergeschoten. De 17-jarige overleed aan het schot in zijn nek. Zijn vrienden zagen tijdens de rechtszitting gisteren beelden van de stationscamera’s. Rishi zou hebben gedreigd met een vuurwapen. Dat bleek hij niet bij zich te hebben.

Hij was gewoon dronken, zegt Amine, een goede vriend van Rishi. Natuurlijk is dat niet goed, maar „dan weet je niet wat je doet. Ik heb hem nog nooit zoiets zien doen.” Er bleek inderdaad alcohol in zijn bloed te zitten.

De rechtszitting is zwaarbeveiligd. De agent zit ’s ochtends, met zijn advocaat Max Vermeij, afgeschermd in een grijs hok. Zijn stem wordt vervormd. In de zaal mogen alleen betrokkenen en pers. Familie en vrienden zitten op de publieke tribune, met glas afgescheiden van de zaal. De maatregelen zijn genomen wegens bedreigingen tegen de agent. Op een stoeptegel bij het perron stond: „The cop will die, promise.

Aan het eind van de ochtend worden de camerabeelden getoond. Te zien is hoe Rishi om kwart voor vijf ’s ochtends in een wachthokje op het perron een slapende Engelsman op een bankje aanspreekt. Rishi zou hem wakker hebben geschreeuwd om hem weg te sturen. „Deze plek is alleen voor Nederlanders. Fuck off! Ik heb een pistool.” Daarbij doet hij zijn rechterarm onder zijn jas.

Even later is politie te zien. Ze rennen met getrokken pistolen het perron op waar Rishi staat. Volgens getuigen riepen de agenten duidelijk: „Politie! Laat je handen zien!” Als Rishi wegrent, versnellen de agenten hun pas. Rishi grijpt tijdens het rennen naar zijn rechterzak. De verdachte agent zegt toen „een zwart voorwerp” te hebben gezien. Het kan een mobieltje zijn geweest, maar dat is niet duidelijk geworden. Kort daarop valt het schot.

Volgens officier van justitie Wouter Bos is doodslag bewezen. Moord – dat in de aanklacht is opgenomen omdat de familie dat wilde – niet. De agent hield er bij zijn schot rekening mee dat Rishi dood kon gaan. „Ik dacht: het is hij of ik”, zei hij tijdens een verhoor en op de zitting. Toch wil de officier geen straf. De richtlijnen stonden de agent toe te schieten op een vluchtende verdachte die met een pistool zou hebben gedreigd. Hij kon niet weten dat Rishi geen pistool had.

De enige fout die de agent volgens de officier maakte, was dat hij niet stilstond toen hij schoot. Maar ook dat hoeft hem niet te worden aangerekend. Terwijl Rishi tijdens zijn vlucht naar een wapen leek te grijpen, moest de agent „in een split second”, met veel stress, beslissen of hij zou schieten. Dat kan ook verklaren dat het schot in de nek van Rishi kwam, terwijl hij in eerste instantie op de heup richtte.

De advocaat heeft een andere reden om zijn cliënt van straf vrij te pleiten. In plaats van ‘aanhoudingsvuur’ zegt hij dat sprake was van ‘noodweervuur’. De agent voelde dat dat zijn eigen leven in gevaar was toen Rishi naar zijn rechterzak greep. In zo’n „acute situatie” moet je ook kunnen schieten als je nog in beweging bent.

Na afloop heeft vriend Amine „niet zo veel meer te zeggen”. Ja, hij is teleurgesteld dat het Openbaar Ministerie geen straf eist. „Het enige wat wij willen is dat hij alsnog gestraft wordt voor moord.”

De uitspraak is 23 december.

    • Christiaan Pelgrim