Moeder pianoman apetrots: jongeren moeten Oekraïne veranderen

“Ik hoop dat mijn moeder het ziet”, zegt Markiyan Matsekh nadat het stuk over zijn protestpiano in Kiev op nrc.nl verscheen. Zijn moeder woont al twaalf jaar in Nederland. Ze zag het inderdaad. En was apetrots.

De foto. Compositie Oleg Matsekh, foto Andriy Meakovsky.

“Ik hoop dat mijn moeder het ziet”, zegt Markijan Matsech nadat het stuk over zijn protestpiano in Kiev op nrc.nl verscheen. De foto ging de hele wereld over: Matsech achter de piano, geverfd in de kleuren van de Europese en Oekraïense vlag, spelend voor de oproerpolitie. Zijn moeder woont al twaalf jaar in Nederland. Ze zag het inderdaad. En was apetrots.

Matsech kocht de piano van zijn eigen geld in zijn woonplaats Lviv. Zijn vrienden beschilderden hem in blauw en geel, de kleuren van Europa en Oekraïne. Sinds de regering twee weken geleden besloot een verdrag voor toenadering tot de EU niet te ondertekenen, zijn er hevige protesten in het land. Demonstranten willen meer vrijheid en minder corruptie. De sfeer wordt grimmiger, maar Matsech wil vreedzaam protest. De piano bracht hij van Lviv naar Kiev. Iedereen mag erop spelen.

‘Protesteren zit in ons bloed’

“Een goede kennis belde me”, zegt zijn moeder Svitlana Wernert (48), die twaalf jaar geleden voor een huwelijk naar Nederland verhuisde. “Hij zei: ‘Heb je gezien wie er in de krant staat? Markijan!’ Hij was zo verbaasd dat hij zijn thee over de krant liet vallen.”

Hoe was het om uw zoon zo te zien?

“Ik ben hartstikke trots op hem, maar ik heb ook angst. Zit hij daar in zijn eentje, in dat koude Kiev, met al die politie. Ze kunnen hem van alles aandoen. Voor een moeder is het zorgelijk. Mijn jongste dochter zei: ‘Wat Markiyan doet is toch gevaarlijk!’ Maar het zijn de jonge mensen die Oekraïne moeten veranderen. Zij hebben nog de kracht en energie om dat te doen.”

Wat vindt u ervan dat uw kinderen meedoen aan het protest?

“Tijdens de Oranje Revolutie in 2004 zijn mijn kinderen ook met hun vader ook naar Kiev geweest. Het zit in ons bloed. Wij komen uit Lviv, een westerse stad bij de grens met Polen. We hebben een andere mentaliteit: we willen vrijheid. Ik had niet verwacht dat er al zo snel een nieuwe revolutie zou komen. Onze kinderen vechten voor betere tijden, maar zijn niet agressief. Eerst nadenken, hebben we ze geleerd. Met geweld kun je weinig bereiken.”

De oproerpolitie gisteren bij barricaden die zijn opgeworpen door pro-Europese demonstranten in Kiev. AFP / Vasily Maximov

Hoe volgt u de protesten?

“Via de Facebook van mijn twee oudste kinderen. En we hebben contact via Viber, een app waarmee je via internet gratis kunt bellen. Maar ook dat gaat soms moeilijk. Gelukkig vertelt mijn dochter meer dan mijn zoon: waar ze heeft geslapen, dat ze warme kleren heeft. Dingen die je wilt weten als moeder.”

Hoe kwam uw zoon, denkt u, op het idee te protesteren met een piano?

“Toen hij op bezoek was bij mij, stond er in Hoog Catharijne bij het station een hele grote Tankman: de man die tijdens de studentenopstand in China tanks tegenhield. Die is gemaakt door de Spaanse kunstenaar Fernando Sánchez Castillo. Dat heeft hem denk ik geïnspireerd. Het beeld laat zien dat één mens veel kan betekenen in de geschiedenis.”

Lees hier meer over de laatste ontwikkelingen in Oekraïne.
Lees hier het interview met Markijan Matsech.

    • Mirjam Remie