Gisteren was zo’n dag met bruingele lucht

Correspondent Oscar Garschagen woont niet in Beijing: te vervuild Maar nu bedekt de smog ook Shanghai Drie mondkapjes over elkaar dus en naar de winkel voor een luchtzuiveringsapparaat

correspondent china

‘Aaaayiiaaa.’ Die onvertaalbare Chinese uitdrukking voor verbazing, verontwaardiging en andere menselijke emoties valt in elk gesprek over de zeer zware luchtvervuiling die niet alleen Shanghai, maar heel oostelijk China bedekt.

Dag na dag worden in de grootste metropool van het land en nóg twintig miljoenensteden in de Yangtze-delta de luchtvervuilingsrecords gebroken. Onafgebroken melden media ongelukken, wegafsluitingen en vele uren vertraagde (KLM-)vluchten als gevolg van de industriële smog.

Als je dan ook nog in Nederlandse media leest dat fijnstof een veel gevaarlijker sluipmoordenaar is dan gedacht, weet je als inwoner van Shanghai (Beijing, Nanjing of Hangzhou) dat je in een van de grootste gevarenzones van deze tijd werkt.

Voor de technisch geïnteresseerden: er zijn in oostelijk China de afgelopen dagen waarden van ruim 600 microgram hele fijne fijnstof per kubieke meter lucht gemeten, met uitschieters naar 900. De aanbevolen grens van de Wereldgezondheidsorganisatie is 25 microgram per kubieke meter. En dat is volgens nieuwe inzichten, meldde gisteren ook nrc.next, nog veel te ruim.

Maar wat doe je eraan in autogek, onverdroten bouwend China? Hoe houd je stand in de Airpocalypse, als je niet onmiddellijk een lange (werk)vakantie kan boeken naar een Indonesisch eiland? Kranten leveren nuttige tips, die erop neerkomen dat je binnen moet blijven, de ramen en deuren goed moet afsluiten en de airco moet uitzetten.

Intussen beschikken ook wij over een heel assortiment mondkapjes, variërend van slappe witte lapjes tot een chique model met Burberry-ruit. Nieuwste aanwinst is een belachelijk ogend, strak zittend, neus en mond insnoerend model van Japanse makelij. Chinezen hebben een historische hekel aan Japanners, maar niet aan Japanse producten. Dus met een mondkapje om de diep doordringende fijnstof uit de longen te weren, kun je veilig de straat op.

Gisteren was zo’n dag met een bruingele, bitter geurende lucht die – zonder kapje – een nasmaak van metalen, vermengd met chemicaliën op de lippen achterliet. Zelfs met drie soorten mondkapjes tegelijk op, voelden mijn longen aan als na het roken van zware Van Nelle. Het nadeel van drie kapjes werd een voordeel: ik kon nauwelijks ademen.

De meest drastische maatregel, behalve verhuizen naar de bergen en theevelden van Moganshan, had ik veel eerder moeten nemen – de aanschaf van luchtzuiveringsapparatuur. Dragen correspondenten in het Midden-Oosten kogelwerende vesten en helmen, journalisten in China zouden de beste luchtzuiveringsapparaten moeten hebben.

Maar ja, duur. En zou het echt helpen? Toch maar de knoop doorgehakt, want van een onzichtbare killer wordt de stoïcijn in mij zenuwachtig. En de zorgzame krant betaalt mee. Het gaat om een langetermijninvestering, nietwaar?

Wij bezitten nu de Cadillac among the airpurifiers, althans op papier, want de levertijd bedraagt twee weken, bleek in de winkel. Dankzij een behulpzame mevrouw, die net zo’n ding had gekocht en graag hielp met afdingen, werd de prijs tien procent lager. De verkoopster bleef lachen, zo druk als nu had zij het nog nooit gehad.

Kopers in de witgoedwinkels vormen lange rijen. Meest gehoorde grap in onze rij: ik bel straks even met mijn aandelenmakelaar om aandelen (en dan volgen diverse namen van producenten van luchtzuiveringsapparatuur) te kopen.

Maar luchtzuiveringsapparaat of niet, de echte hoop is gevestigd op hoge winden die de vervuiling naar zee verdrijven, naar de overburen. Niemand verwacht dat China – ondanks enorme groene investeringen in de komende tien jaar – voor blauwe, schone luchten kan zorgen. Zelfs de fanatiekste communist gelooft dat inmiddels niet meer.

Intussen is besloten dat de volgende stap een gang naar de dokter is. Net als honderdduizenden anderen hebben wij al weken last van rauwe kelen, hardnekkige hoest, taai slijm en pijnlijke longen. Mijn vrouw ging gisteren al en kwam godzijdank met geruststellende röntgenfoto’s thuis. Nu ik nog.