Einde van bewind Indiase Congrespartij komt in zicht

Tegenvallende economische groei en schandalen, maar ook gebrek aan leiderschap breken de Congrespartij op.

Toen India’s leading lady Sonia Gandhi gisteren haar ochtendblad opensloeg, werd ze begroet door een grote felicitatieadvertentie geplaatst door een hotelketen ter ere van haar 67ste verjaardag. Dat was het enige goede nieuws voor haar die dag. De krant werd gedomineerd door de zware nederlaag die de Congrespartij, waarvan zij voorzitter is, had geleden tijdens regionale verkiezingen.

De partij verloor in vier van de vijf deelstaten waar werd gestemd. Analisten menen nu dat de kans groot is dat de grootste democratie ter wereld voor het eerst in tien jaar een regering krijgt die gedomineerd zal worden door de hindoe-chauvinistische Bharatiya Janatha Partij (BJP). Komend voorjaar worden parlementsverkiezingen gehouden.

De uitslag van de deelstaatverkiezingen was volgens Indiase media een ‘vernedering’ voor de Congrespartij. De opkomst van meer dan 70 procent duidt op een verlangen naar verandering bij het electoraat. Volgens analisten is de Congrespartij afgestraft voor een zwak beleid op nationaal niveau.

De Congrespartij wordt verweten te aarzelend economische hervormingen te hebben doorgevoerd. Afgelopen jaar vertoonde de Indiase economie, die eerder groeide met gemiddeld ruim 7 procent per jaar, een teleurstellende groei van 5 procent, mede door het teruglopen van buitenlandse investeringen. Ook lukte het de regering niet de inflatie te beteugelen. De sterke prijsstijgingen van levensmiddelen, groenten en fruit zijn voor velen direct voelbaar. Ook voor dit jaar wordt een lage economische groei en een hoge inflatie verwacht. Dat kan duiden op zwaar weer voor de regering bij de komende parlementsverkiezingen. Daarvoor is nog geen datum bepaald, maar ze moeten worden gehouden vóór 31 mei.

Ook zonder stembusdatum draait de campagne voor de nationale verkiezingen inmiddels op volle toeren. De strijd gaat vooral tussen de Congrespartij en de BJP. Met name de verkiezingen in de hoofdstad Delhi worden gezien als voorbode van de landelijke stembusgang. Dat werd onderstreept door luidruchtige politieke massabijeenkomsten van de nationale kopstukken Rahul Gandhi (Congrespartij) en Narendra Modi (BJP).

De bijeenkomsten van Modi werden druk bezocht, ook al wordt hij gewantrouwd omdat hij in 2002 niet verhinderde dat woedende hindoes moslims te lijf gingen in Gujarat, de deelstaat waarvan hij premier is. Er vielen ruim duizend doden, merendeels moslims, die zo’n 14 procent vormen van India’s 1,24 miljard inwoners. Maar ook onder moslims zijn kiezers te vinden die Modi waarderen om zijn anti-bureaucratische beleid waardoor de economie van Gujarat met ruim tien procent per jaar groeit.

Rahul Gandhi, de kroonprins van de Congrespartij, deed het een stuk minder goed. De partij wordt geleid door zijn van oorsprong Italiaanse moeder Sonia Gandhi, weduwe van de in 1991 vermoorde premier Rajiv Gandhi. Maar de dynastie, ontsproten aan India’s roemruchte eerste premier Jawaharlal Nehru, lijkt aan glans te hebben verloren. Tijdens één bijeenkomst begonnen bezoekers het terrein te verlaten voordat Gandhi aan zijn speech begon. Sheila Dikshit, premier van Delhi’s regio-regering, smeekte hen tevergeefs te blijven.

In Delhi behaalde de nog geen jaar oude Aam Aadmi Partij, de ‘Partij van de Gewone Man’ (AAP) een grote overwinning. De partij drijft op crowd funding en publiceert alle donaties, hoe klein ook, op haar website. De AAP strijdt tegen corruptie en vóór transparantie. Volgens Indiase media is de AAP slecht nieuws voor de Congrespartij, aangezien ze kon opkomen wegens enige corruptieschandalen, waarbij prominente bestuurders van de Congrespartij waren betrokken.

    • Joeri Boom