Die geheime bedisselcommissie voor de burgemeester is de fout

De bedenker van een geheime sollicitatiecommissie voor de burgemeester mag ook straf.

De katholieke kerk valt niet over het soort berouw. Vergeving door een priester met een penitentie van wat weesgegroetjes en onzevaders is genoeg. Maar de Rotterdamse strafrechter wilde afgelopen donderdag weten of de Limburgse VVD-man Ricardo Offermanns tijdens zijn eerdere politieverhoor oprecht spijt had gehad. Hem wordt corruptie verweten omdat hij niet meteen de telefoon had opgehangen toen de Roermondse onderkoning Jos van Rey hem de avond voor zijn sollicitatie in een paar minuten de vragen van de geheime vertrouwenscommissie voor het burgemeesterschap van Roermond voorlas.

Had Offermanns echt spijt? Tijdens het verhoor had hij plotseling de politieke consequenties van zijn daad voor zich gezien. Later moest hij aftreden als burgemeester van Meerssen en als Limburgs VVD-voorzitter. Maar eigenlijk vond hij zijn gedrag niet fout. „Het is gewoon, hoe de werkelijkheid functioneert”, zei hij. Alleen had Offermanns de pech dat er een tap zat op de telefoon van Van Rey, die van veel meer wordt verdacht. En zo zwom deze kleine VVD-vis in het net dat voor een grotere was gespannen. Dát alleen spijt hem. Begrijpelijk.

Politici worden normaal niet afgeluisterd als ze kletsen over anderen, het stadhuis, de raad en over burgemeestersollicitaties. De burgemeestersbenoeming hoort ook geen geheime procedure te zijn. In alle andere westerse democratieën moeten politici direct en openlijk solliciteren bij de kiezers zelf. Hier behoort de burgemeesterskandidatuur tot de privacy. Notabelen die heimelijk gebeld worden door Van Rey, bij vrienden lobbyen en schuw een kamertje binnenstappen.

Alles wat politici normaal doen, publieke steun verwerven, partijgenoten helpen, overleggen, coalities vormen, mag in de benoemingsprocedure eigenlijk niet. De politieke partijen hebben wel een eigen burgemeesterslobby, merkte Offermanns op. Maar de sollicitatieprocedure is geheim. Hoe is het een met het ander te verenigen? Alsof een beslissende voetbalwedstrijd in het geheim moet worden gehouden en de spelers de bal dan alleen met hun hoofd mogen raken.

Was de hulp van Van Rey geen wederdienst voor de eerdere steun aan diens kandidatuur voor provinciegedeputeerde? „We proberen zo veel mogelijk VVD-kandidaten te krijgen”, wierp Offermanns tegen die burgemeester en Limburgs partijvoorzitter was. Hulp aan partijgenoten hoort tot het gewone politieke werk.

De vertrouwenscommissie is een moord op de lokale politiek die in onze notabelenstaat onder nationale curatele staat. Oninteressant gemaakt. Tegen Offermanns werd door het OM een penitentie van 120 uren werk geëist. Maar dat verdienen ook degenen die deze schijnheilige benoemingsprocedure hebben verzonnen.