Links Italië neemt met nieuwe leider afscheid van ‘betrouwbare occasion’

Nieuwe leider van de linkse Democratische Partij wacht ongeduldig zijn kans af.

Foto Reuters

De nieuwe leider van de grootste politieke partij in Italië, Matteo Renzi, brengt zowel de belofte van vernieuwing op links met zich mee, als de dreiging van instabiliteit. Zijn leeftijd, zijn slogans en zijn optreden wijzen alle op verandering.

Renzi is 38 jaar, wat als zeer jong geldt in de Italiaanse politiek. Hij heeft een ingrijpende verjonging van de partij in het vooruitzicht gesteld, en wil dat links afstand neemt van een aantal traditionele reflexen – denk aan innige samenwerking met de vakbonden. Minder ideologie, meer concrete resultaat, zo luidt zijn belofte.

Vorig najaar mislukte Renzi’s eerste poging om de leiding over de Democratische Partij te krijgen. Hij reisde met een camper het land rond en trok veel jonge linkse kiezers, maar verloor de voorverkiezingen voor het partijleiderschap van de bijna een kwart eeuw oudere Pierluigi Bersani – „een betrouwbare occasion”, volgens Renzi.

Gisteren was Renzi de gedoodverfde winnaar in de verkiezingen voor een nieuwe partijleider. Het bevestigde wat veel mensen na de verkiezingen van februari zeiden: de linkse coalitie zou met Renzi een veel beter resultaat hebben geboekt.

Die analyse van de verkiezingen en de uitslag van gisteren maken de ambitieuze Renzi, sinds 2009 burgemeester van Florence en daarvóór president van de provincie Florence, ongeduldig. Daarom had hij een politieke impasse die vervroegde verkiezingen nodig zouden maken, niet erg gevonden. Maar dat zou haaks staan op de strategie van een andere relatief jonge partijgenoot, Enrico Letta. Die leidt als premier een brede coalitie en streeft daarbij naar stabiliteit.

Renzi is geen vriend van Letta, die minder gedreven en flamboyant is maar gaandeweg punten scoort als evenwichtskunstenaar. Maar het is moeilijk een scenario te bedenken waarin Renzi de val van Letta orkestreert zonder dat zijn partij de prijs hoeft te betalen voor het veroorzaken van een nieuwe politieke crisis.

„Het is nu of nooit”, riep Renzi in de aanloop naar de partijleidersverkiezingen. „Óf de Democratische Partij grijpt de kansen die dit moment biedt, óf ze wordt weggevaagd.” Hij wil dat Letta een linkser beleid gaat voeren, maar waarschijnlijk zal ook voor Renzi de komende maanden politieke stabiliteit voor persoonlijke ambities gaan.

    • Marc Leijendekker