Griekenland negeert trojka en krijgt nu even geen geld

De Grieken verzetten zich tegen eisen aan hulppakket.

Omdat het beter gaat, kan het land zich dat veroorloven.

De haven van Piraeus is door de Griekse regering al gedeeltelijk geprivatiseerd. Foto Reuters

Het goede nieuw is dat Griekenland een begroting voor 2014 heeft. De twee partijen die de wankele coalitie van premier Samaras steunen, stemden er gisteren mee in. Weliswaar met een nipte meerderheid van 153 van de 300 stemmen in het parlement, maar zonder dissidenten in het linkse regeringskamp.

Het minder goede nieuws is dat de Europese Unie ontstemd is, omdat Griekenland de begroting niet eerst heeft voorgelegd aan de Europese Commissie. Dat is tegenwoordig niet alleen voor een ‘gered’ land als Griekenland een eis, maar geldt voor alle leden van de eurozone. Een volgende tranche van 1 miljard euro uit het steunpakket krijgt Griekenland daarom niet overgemaakt door de trojka die toeziet op het Griekse hulpprogramma. De trojka bestaat naast de Europese Commissie uit de Europese Centrale Bank en het Internationaal Monetair Fonds. De tranche was al sinds september bevroren en zal nu op zijn vroegst in januari vrijkomen.

Ook worden de onderhandelingen met Griekenland over het hulpprogramma tijdelijk verminderd. In januari zal de trojka pas weer „een volwaardige delegatie” naar Griekenland sturen, meldde de woordvoerder van eurocommissaris Rehn (Economische en Monetaire Zaken) zaterdagavond, vlak voor de begrotingsstemming in het Griekse parlement.

In de tijd dat de eurocrisis het hevigst was, in de lente van 2010 tot zomer 2012, had dit soort berichten een felle reactie van de financiële markten uitgelokt. Vanochtend liep de rente die Griekenland betaalt over tienjarige staatsobligaties slechts met 1,1 basispunt op naar 8,716 procent. Naast de relatieve rust in de muntunie illustreert dit hoe beleggers inmiddels wat gewend zijn van de Grieken. Bovendien is bijna de hele staatsschuld na twee bail-outs in handen van de internationale ‘redders’.

Daarnaast heeft Griekenland geen acute geldnood. Rentebetalingen niet meegerekend, heeft het nu zelfs een overschot op de begroting. De regering kan het in principe tot februari uitzingen. De eerste grote aflossing, aan de ECB, is pas in mei. Daardoor kon de regering de afgelopen maanden haar opstelling jegens de trojka te verharden. Ze talmde met privatiseringen en structurele hervormingen. Het aantal gemiste deadlines liep zo in de tweede helft van 2013 rap op, bleek vorige maand uit een IMF-inventarisatie. Vooral vicepremier Venizelos van de centrum-linkse Pasok, coalitiepartner van de rechtse Nieuwe Democratie, stelt zich steeds kritischer op. „We eisen echte, niet alleen retorische erkenning voor de opofferingen van het Griekse volk in de afgelopen jaren”, zei hij vorige maand.

Een test voor de regering komt deze week bij de stemming over twee langverwachte hervormingen: het deels opheffen van een moratorium op huisuitzettingen en om invoering van een nieuwe ozb. Een aantal socialisten dreigt tegen de eerste hervorming te stemmen.

Pasok zou volgens peilingen bij nieuwe verkiezingen worden gedecimeerd. Daarvan profiteert vooral de ultralinkse partij Syriza. Die wil de afspraken met de trojka openbreken en met de rest van Zuid-Europa de crediteurlanden tot schuldkwijtscheldingen dwingen. Syriza-voorman Tsipras zei in een recent interview dat als zijn partij in mei bij de Europese verkiezingen de grootste wordt, de regering „geen mandaat” meer heeft. Tegen deze achtergrond moeten trojka en regering proberen het in ieder geval op enkele onderdelen eens te worden. Een anonieme trojka-functionaris zei gisteren in de krant Kathimerinidie dat een kleinere missie vanaf woensdag gewoon doorpraat met de Grieken. Er is mede haast omdat Griekenland vanaf 1 januari zes maanden roulerend EU- voorzitter is. Europa moet in dat half jaar belangrijke besluiten nemen over de bankenunie.

    • Merijn de Waal