Congrespartij India weggevaagd in reeks regionale verkiezingen

De kiezers hebben genoeg van de Congrespartij. De omstreden oppositieleider Narendra Modi won flink.

De Indiase Congrespartij heeft bij belangrijke deelstaatverkiezingen, die worden beschouwd als een generale repetitie voor de landelijke parlementsverkiezingen van komend voorjaar, een zware nederlaag geleden. De grootste oppositiepartij, de BJP, profiteerde van de ontevredenheid van de kiezers maar ook de nieuwe anti-corruptiepartij AAP deed dat.

In drie deelstaten en in de National Capital Region, het ‘uniegebied’ met ruim 22 miljoen inwoners, werd de Congrespartij weggevaagd. Alleen in de onbeduidende noordoostelijke deelstaat Mizoram bleef de partij van Sonia Gandhi, weduwe van de in 1991 door Tamil-tijgers vermoorde premier Rajiv Gandhi, een afrekening bespaard. In Madhya Pradesh en Chhattisgarh behield de BJP met gemak zijn regeringsmeerderheid. In Rajasthan nam de BJP de macht over en verloor de Congrespartij ruim driekwart van haar zetels. Rajasthan speelt een belangrijke rol in de nationale verkiezingen van volgend jaar. De deelstaat, India’s grootste qua oppervlakte, levert 45 zetels in de 530 zetels die in de Lok Saba, het Indiase Lagerhuis, met verkiezingen zijn te winnen.

Maar nergens werd de Congrespartij vernietigender verslagen dan in de hoofdstad New Delhi, doorgaans beschouwd als India’s microkosmos en trendsetter in verkiezingstijd. De partij, die Delhi vijftien jaar regeerde, werd nu derde en behield slechts acht van de 43 zetels. Ook hier werd de BJP de grootste partij. Maar de verkiezingen werden gewonnen door de Aam Aadmi Partij, de partij van de Gewone Man, die slechts een jaar geleden werd opgericht. Ze haalde 28 zetels. Haar simpele boodschap – corruptie bestrijden, transparantie vergroten en het afleggen van verantwoordelijkheid afdwingen – maakt de gevestigde partijen nerveus. Zeker nu de AAP heeft aangekondigd in zoveel mogelijk deelstaten te zullen deelnemen aan de landelijke verkiezingen.

Volgens Indiase media was het de perceptie van een ‘corrupte’ nationale regering geleid door de Congrespartij die de BJP in de deelstaten aan de macht bracht. Nergens ook wist ze de inflatie en de prijsstijgingen van levensmiddelen te beteugelen. De BJP heeft een schoner imago, maar is in het verleden ook in verband gebracht met corruptieschandalen.

In de media woedt een debat of de vernietiging van de Congrespartij in haar bastion Delhi komt door de verkiezingsbijeenkomsten die BJP-leider Narendra Modi er hield. Modi is populair om zijn economische beleid in de deelstaat Gujarat, maar roept bij velen weerstand op wegens zijn hindoe-chauvinisme en zijn passieve houding tijdens de anti-moslimrellen in Gujarat in 2002 waarbij ruim duizend doden vielen, voornamelijk moslims.