‘Bestraffend’ kijken op een ‘Joodse manier’? Smeets bedoelde het niet zo

Mart Smeets is onderwerp van een relletje. Hij verweet schilder Joop Rubens een ‘Joodse manier van kijken’. Wat bedoelde hij hiermee? “Hij probeerde in mijn hoofd te klimmen”, aldus Smeets tegenover NRC.

Mart Smeets. Foto ANP / Kippa / Robin Utrecht

Mart Smeets is onderwerp van een relletje. Hij verweet schilder Joop Rubens een ‘Joodse manier van kijken’. Wat bedoelde hij hiermee? “Hij probeerde in mijn hoofd te klimmen”, aldus Smeets tegenover NRC.

In het programma Sterren op het doek worden van de BN’er drie schilderijen gemaakt, één van de drie mag mee naar huis worden genomen. Smeets vond zich op het portret van Rubens er dik uitzien en zei toen: “dit is een bestraffende Amstelveens- Joodse manier om naar iemand te kijken”. Rubens, die zelf een Joodse achtergrond heeft, schrok hiervan. Tegenover De Telegraaf reageert hij:

“Het kwam zo onverwacht dat ik perplex stond. Als hij dit eerder in het programma had gezegd, was ik weggelopen.”

Bekijk hieronder de uitzending terug, de feedback van Smeets vanaf 32:00

Rubens hoopte dat het programma de zin zou verwijderen. Maar dat gebeurde niet. Volgens de kunstenaar staat sinds de uitzending van afgelopen zaterdag de telefoon “roodgloeiend”:

“Tientallen vrienden en kennissen hebben me gebeld, iedereen vindt de uitspraken van de heer Smeets beneden peil.”

Volgens Smeets moet de ‘gewraakte tekst’ in de context worden gezien. Ook spijt het hem als hij zich door deze tekst geschoffeerd voelt, zo zegt hij tegenover NRC:

“Hij probeerde in mijn hoofd te klimmen. Dat vond ik confronterend. Ik deed die uitspraak tijdens de opnamen in september. In juni vertelde ik Rubens dat ik vaak voor ‘kankerjood’ word uitgescholden, terwijl ik niet Joods ben. Toen zei hij: ‘Ik ben een Joodse kunstenaar uit Amstelveen.’ Mijn gewraakte tekst moet je in die context zien. Als hij zich geschoffeerd voelt, dan spijt mij dat, al vind ik het jammer dat hij er nu pas mee komt.”

Ten slotte nog even de vraag wat Smeets hiervan heeft geleerd:

“Dat ik niet meer aan gemonteerde programma’s moet meedoen. Ik maak te veel opmerkingen die op het randje zitten.”

CIDI kijkt of ze iets met de zaak kunnen doen

Inmiddels heeft het Centrum Informatie en Documentatie Israël bij monde van een woordvoerder aan stadszender AT5 laten weten te bekijken of ze nog iets met de zaken moeten doen:

“Het is Mart Smeets in optima forma. Wij gaan kijken of dit een melding waard is in onze jaarlijkse Monitor Antisemitisme Incidenten.”

    • Nando Kasteleijn