WTO bereikt uniek akkoord over douaneafhandeling

Directeur-generaal van de WTO Roberto Azevedo (links) wordt op z'n gemak gesteld door conferentievoorzitter Gita Wirjawan als hij op de persconferentie over het akkoord emotioneel wordt. Foto Reuters / Edgar Su

De Wereldhandelsorganisatie (WTO) heeft op Bali voor het eerst in haar bestaan een akkoord bereikt over de wereldwijde douaneafhandeling. Die moet door het akkoord eenvoudiger en transparanter worden. Het akkoord moet de wereldhandel een grote impuls geven en op termijn honderden miljarden dollars opleveren.

Alle 159 deelnemende landen hebben met het akkoord ingestemd, iets wat niet eerder is gebeurd. WTO-topman Roberto Azevedo brak vanochtend tijdens de sluitingsceremonie in tranen uit terwijl hij gastland Indonesië en zijn vrouw bedankte.

Het is de eerste keer dat de WTO op zo’n grote schaal overeenstemming heeft bereikt, zei Azevedo. Bij aanvang van de vier dagen durende top was er weinig hoop dat de handelsministers van alle landen overeenstemming zouden bereiken.

Cuba en India lagen op laatste moment nog dwars

Cuba protesteerde omdat een verwijzing naar het handelsembargo van de VS tegen het land uit het akkoord werd verwijderd. India spartelde ook tegen omdat bepaalde voorwaarden in het akkoord de graansubsidies in het land in gevaar zouden brengen. Die worden gebruikt om er zeker van te zijn dat de armen genoeg te eten krijgen. Daarom werd besloten om tijdelijk geen subsidiegrens voor ontwikkelingslanden in te voeren, waardoor dit punt op een later tijdstip kan worden besproken.

De gedachte achter het akkoord is dat als alle landen dezelfde handelsregels aanhouden, arm en rijk hiervan profiteren. Critici zeggen dat de afspraken verhinderen dat landen hun eigen keuzes kunnen maken als het gaat om onder meer milieubescherming, de rechten van werknemers en voedselveiligheid.

De Wereldhandelsorganisatie werd na jarenlange onderhandelingen in 1995 opgericht. Naast een forum biedt de WTO arbitrage bij handelsconflicten tussen deelnemende landen.

Ploumen: arm land profiteert meest van WTO-akkoord

Vooral de minst ontwikkelde landen profiteren van de overeenkomst, stelde minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking Lilianne Ploumen (PvdA), die bij de onderhandelingen op Bali aanwezig was, in een reactie. Juist bij die landen worden de barrières bij de grenzen verlaagd, waardoor de handel tussen deze landen toeneemt.

Door het akkoord wordt de wereldwijde handel volgens Ploumen eerlijker en dalen de kosten voor internationale handel. Vooral de minst ontwikkelde landen zouden daar van profiteren. “Ook krijgen deze landen betere toegang tot de Europese en Amerikaanse markt”, constateert Ploumen.

De arme landen zelf hadden zo hun twijfels of het akkoord voor hen voordelig uitpakt. India verzette zich aanvankelijk omdat het de bedoeling was dat het geen graan meer voor het armste deel van de bevolking mocht kopen. Volgens tegenstanders verstoort India zo de handel. Uiteindelijk is afgesproken dat ontwikkelingslanden de komende vier jaar nog wel binnenlands voedsel mogen opkopen. In die tijd wordt onderhandeld over een definitieve oplossing.

Het is de eerste keer in het bestaan van de WTO dat alle deelnemende landen instemmen met een akkoord. Ploumen spreekt van een ‘grote stap voorwaarts’ die de geloofwaardigheid van de WTO versterkt. De onderhandelingen moeten uiteindelijk leiden tot het doorbreken van handelsbarrières en het openbreken van de internationale agrarische en industriële markten. “Hiermee is een belangrijk obstakel voor internationale handel weggenomen’, stelt Ploumen. (Novum/AP)