Uitverkoop als verkiezingscampagne

President Maduro staat voor zijn eerste echte test sinds het overlijden van zijn voorganger Chávez

foto AP

President Nicolás Maduro van Venezuela kwam deze week met een opmerkelijk verbod. Hij maakte het strafbaar om tweedehands auto’s boven de nieuwprijs te verkopen. Door een nijpend tekort aan nieuwe auto’s worden gebruikte Toyota’s en Fords verhandeld voor het dubbele van de cataloguswaarde. Strenge controles moeten daar een eind aan maken.

Maduro wil met deze „oorlog tegen prijswoekeraars” stemmen winnen voor de socialistische partij. Zondag zijn er lokale verkiezingen in het hele land. De uitslag wordt gezien als een referendum over de president en diens voortzetting van de socialistische revolutie van Hugo Chávez, die in maart overleed.

De afgelopen maanden liep de oppositie steeds verder in op de Verenigde Socialistische Partij van Venezuela (PSUV). Begin oktober gingen de partijen zelfs nek aan nek, volgens een peiling van het bureau Datanalisis. De oppositie leek zeker van winst in de grote steden van het land.

Tot Maduro in november prijsverlagingen oplegde voor kapitaalgoederen, van televisies tot tweedehands auto’s. De regering nationaliseerde elektronicawinkels en decimeerde de prijzen. Burgers kochten de schappen leeg in deze door de socialisten georganiseerde uitverkoop.

Na bijna vijftien jaar heerschappij van de PSUV zijn Venezolanen gewend geraakt aan cadeautjes van de regering – vooral in verkiezingstijd. De traditie begon onder Chávez, die de grote olierijkdom van het land gebruikte om miljoenen Venezolanen uit de armoede te verlossen. En passant kocht hij ongekende populariteit: hij won drie presidentsverkiezingen op rij.

Zondag zal blijken of Maduro deze tactiek met succes heeft voortgezet. De 51-jarige voormalige buschauffeur regeert sinds vorige maand per decreet. Hij heeft de volmacht gebruikt voor maatregelen die het leven van zakenmensen moeilijker maken, maar die populair zijn bij het volk.

De oppositie klaagt dat de socialistische regering niets doet aan de onderliggende oorzaken van de economische problemen van Venezuela. De inflatie is enorm: in november waren de prijzen 54 procent hoger dan een jaar daarvoor. Alleen met behulp van hoge subsidies, die de regering betaalt uit de olie-export, blijven boodschappen betaalbaar voor de armen.

Veel producten zijn schaars wegens importrestricties. Dat verklaart waarom Venezuela het enige land ter wereld is waar auto’s in prijs stijgen zodra ze de showroom uitrijden. De kopers hebben vaak langer dan een jaar op een wachtlijst gestaan.

Maduro geeft de oppositie de schuld van de problemen. Volgens hem voeren „maffiose saboteurs” een „economische oorlog” om de socialistische revolutie in Venezuela te laten ontsporen. Deze krachten zouden ook achter de regelmatige stroomuitval zitten – ook afgelopen maandag was het land weer in duisternis gehuld.

De president heeft 8 december, de dag van de lokale verkiezingen, uitgeroepen tot „dag van liefde en loyaliteit” voor Chávez en diens levensproject. „Twee mannen, twee eeuwen, één project, één vaderland. Dat gaan we verdomme verdedigen!”, zei hij via Twitter.

Maar Maduro mist het charisma en de humor van zijn voorganger. Het ontbreekt hem aan dezelfde heldenstatus bij de armen. Hoewel veel rouwende chavistas zich verplicht voelden op hem te stemmen, won hij de presidentsverkiezingen in april met een marge van slechts 1,5 procent.

De oppositie probeert de zwakke machtsbasis van Maduro zondag verder te ondergraven. Oppositieleider Henrique Capriles (41) reisde naar campagnebijeenkomsten van burgemeesterskandidaten door het hele land. „Na 8 december”, waarschuwde hij Maduro herhaaldelijk, „zetten we de achtervolging in op u en uw mislukte, corrupte regering.”

    • Ykje Vriesinga