Stop de goedkope Europabasherij

Terwijl de meeste Nederlanders vóór Europa zijn, spelen politici in op het eurosceptische electoraat. De zwijgende meerderheid heeft recht op het ware verhaal over Brussel, stelt Roland Duong.

Een bulldozer aan het werk bij een kolenmijn in Kentucky. 40 procent van de uitstoot van CO2 in de VS komt door kolen. Het is de meest vervuilende energiebron. Foto AFP

Als tv-journalist die al enige tijd de banden tussen Den Haag en Brussel onderzoekt, stuit ik telkens op de enorme kloof die gaapt tussen wat Nederlandse politici zeggen over Brussel en wat ze er daadwerkelijk doen.

De meeste Haagse politici weten dat Brussel een buitengewoon belangrijke bestuurslaag is waar met vaardig politiek manoeuvreren grote voordelen voor Nederland kunnen worden behaald. Maar tegenover de burger wordt Brussel steevast neergezet als een wereldvreemd monster dat ons kastijdt met overbodige regels.

Dit werd de spil van het debat over de Europese politiek. Macht terughalen uit Brussel. CDA-leider Buma kwam met een lijstje van Brusselse regels die weer onder Hollands gezag moesten terugkeren. Onder meer een Europese APK en regels voor zwangerschapsverlof werden bestreden. Het lijstje bleek niet accuraat en er stonden allerhande zaken op waar Brussel helemaal niet over gaat.

Dat werd bevestigd door minister Timmermans van Buitenlandse Zaken die onderzoek liet doen naar overbodige Europese regelgeving en tot niet veel meer kwam dan een schoolmelkregeling. Het overgrote deel van de Nederlandse bedrijven en instanties is blij met de Europese regels, niet in de laatste plaats omdat zij er actief voor hebben gelobbyd in Brussel. Geharmoniseerde wetgeving over voedselveiligheid spelen de Hollandse voedselproducenten in de kaart, omdat hun producten zo gunstig afsteken tegen voedsel uit landen waar ze het minder nauw nemen.

Ondanks deze vaststelling weigerde minister Timmermans met kracht afstand te nemen van de symboolpolitiek van het CDA. Sterker nog, in recente interviews houdt Timmermans de karikatuur in stand van regelverslaafde eurocraten.

VVD’ers doen mee

Natuurlijk laten ook VVD’ers zich niet onbetuigd. Vanwege de constante angst rechts te worden ingehaald door Geert Wilders, zijn zij er als de kippen bij de EU te demoniseren als de kans zich voordoet. We kennen de genante uitglijder van parlementariër Mark Verheijen die de leider van de liberale fractie in het Europees parlement, Guy Verhofstadt (waar nota bene de VVD zelf ook toe behoort), afschilderde als groot gevaar voor de EU.

Ook VVD-eurolijsttrekker Hans van Baalen, die Brussel ziet als corvee, blijft erop hameren dat het zijn missie is om de onzin uit Brussel te bestrijden. En Europarlementariër Dennis de Jong van de SP overweegt de wetgevende macht bij de Europese Commissie weg te halen en de EU-regels te laten opstellen door de lidstaten zelf. Kansloos en tendentieus: de Commissie beweegt in de meeste gevallen pas als de lidstaten zelf iets willen.

Dagelijks is er diplomatiek verkeer tussen de Europese hoofdsteden en Brussel waarin elke lidstaat zijn wensen kenbaar maakt aan de Brusselse politiek. Op de Europese raden, de ontmoetingen van regeringsleiders, worden beslissingen genomen die hun diplomaten soms al jarenlang hebben voorgekookt. Dat is de grote verdwazing. Nederland vaart wel als essentiële zaken op het gebied van economie, financiën en de interne markt in Brussel goed worden geregeld. Maar deze gezamenlijke afspraken worden door onze politici beschouwd als besmette, eurofiele dossiers waar je beter niet mee te koop kan lopen.

Veel regeringsleiders koesteren de stok om Brussel mee te slaan, om de aandacht af te leiden van de nationale problemen. Dieptepunt is onze eigen premier, die beweert altijd met een geladen pistool op zak richting Brussel zegt te vertrekken. Deze metafoor is een knieval voor het goedkope populisme van de schreeuwende minderheid.

Gelukkig snappen de meeste burgers wel dat de Hollandse boterham deels wordt belegd door ons handels- en vestigingsklimaat. We profiteren van de Brusselse regels.

Onderzoeksbureaus komen telkens tot dezelfde conclusie: er zijn in Nederland nog altijd veel meer voorstanders van de EU dan tegenstanders. De schreeuwende minderheid heeft het Europadebat gekaapt met sceptische oerkreten die in de realiteit vaak geen enkele grond hebben.

Vitaal belang voor de welvaart

De zwijgende meerderheid beseft dat Europa van vitaal belang is voor de welvaart van Nederland. Maar omdat nu ook de grote politieke middenpartijen lippendienst bewijzen aan de schreeuwende minderheid dreigt het electoraat op het verkeerde been te worden gezet. De politici geven kiezers de indruk dat we zonder Brussel kunnen.

Het politieke debat gaat alleen maar over minder Brussel en nóg minder Brussel. Zo dreigen de verworvenheden van ons lidmaatschap van de EU te worden gesmoord in politieke retoriek die geen maat houdt met de feiten. De zwijgende meerderheid heeft behoefte aan het ware verhaal over Brussel. Geen goedkoop scepticisme voor de bühne.