Rutte haalt banden met Israël en de Palestijnen aan

De Israëlische premier Netanyahu vorig jaar tijdens een bezoek aan Rutte in het Catshuis. Foto ANP / Koen van Weel

Premier Mark Rutte begint vandaag aan zijn driedaags bezoek aan Israël en de Palestijnse gebieden. Doel is om de economische betrekkingen aan te halen met zowel de Israëli’s als de Palestijnen. In zijn kielzog reist een delegatie van het Nederlandse bedrijfsleven mee.

Het doel van het bezoek is de officiële lancering van zogeheten bilaterale samenwerkingsfora. Die bieden een platform waar het bedrijfsleven, kennisinstellingen, maatschappelijke organisaties en overheden bij elkaar kunnen komen om de onderlinge samenwerking te versterken. Het accent ligt daarbij op ‘agrifood’, energie, water en voor de Palestijnse gebieden ict.

Rutte zou eigenlijk vorig jaar al naar Israël gaan voor de lancering van het samenwerkingsforum. De val van zijn gedoogkabinet gooide echter roet in het eten. Met het aantreden van het nieuwe kabinet is ervoor gekozen om ook de banden met de Palestijnen aan te halen. Dat gebeurt vooral op verzoek van de coalitiepartner PvdA.

Relletje over samenwerking met bedrijven uit nederzettingen

De premier zal dus de balans tussen Israël en de Palestijnen goed in de gaten moeten houden. In aanloop naar het bezoek was er ook al een relletje. NRC Handelsblad onthulde eerder deze week dat ook Israëlische bedrijven die opereren in nederzettingen welkom zijn op het samenwerkingsforum. En dit terwijl het officiële kabinetsbeleid de Nederlandse handel met dergelijke bedrijven ontmoedigt.

Het bezoek begint vandaag in Bethlehem in de Palestijnse gebieden. Rutte heeft daar onder een ontmoeting met de Palestijnse premier Rami Hamdallah en president Mamoud Abbas. Morgen gaat de premier naar Israël. Ook daar zijn gesprekken voorzien met de premier Benjamin Netanyahu en president Shimon Peres. Ook bezoekt Rutte het Holocaustmuseum Yad Vashem.

Rutte wordt vergezeld door de ministers van Buitenlandse Zaken Frans Timmermans (PvdA), minister voor Buitenlandse Handel Lilianne Ploumen (PvdA) en een reeks Nederlandse bedrijven. Het is de bedoeling dat de samenwerkingsfora elke twee jaar gaan plaatsvinden, afwisselend in Nederland en in Israël en de Palestijnse gebieden.

Nederlands beleid blijft gekenmerkt door voorzichtigheid

Hoewel het huidige kabinet naar eigen zeggen een evenwichtiger beleid voert ten aanzien van het Midden-Oosten, blijft Nederland vooral een trouwe bondgenoot van Israël, ondanks het feit dat PvdA’er Timmermans minister van Buitenlandse Zaken is, schrijft onze diplomatiek redacteur Mark Kranenburg vandaag in NRC Handelsblad:

Het beleid van Nederland jegens Israël wordt, zeker vergeleken met andere Europese landen, nog altijd gekenmerkt door voorzichtigheid. Waar eind vorig jaar een meerderheid van de Europese landen zich tegen de wil van Israël voor een statusverhoging van de Palestijnen bij de Verenigde Naties uitsprak, onthield Nederland zich van stemming.

Er zijn meer voorbeelden, schrijft Kranenburg:

Illustratief was ook de zuinige reactie van minister Timmermans op een eerder dit jaar uitgebracht rapport van de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) over het Midden-Oosten. De aanhoudende bouw van nieuwe nederzettingen in de bezette gebieden betekende volgens de Adviesraad dat “in elk geval” niet moest worden gewerkt aan een opwaardering van de samenwerkingsrelatie met Israël. Timmermans ging er niet op in.