Onderzoek naar corruptie KLM werd vroegtijdig gestaakt

Een KLM-vliegtuig met daarin koning Willem-Alexander en koningin Maxima, vliegt vorige maand over het strand voor aankomst op het Juliana Airport in Sint Maarten. Foto ANP / Michael Kooren

De Rijksrecherche heeft in 2010 een opsporingsonderzoek moeten staken naar de betrokkenheid van vliegmaatschappij KLM bij de omkoping van politici op Bonaire. Door ingrijpen van een Nederlandse rechter-commissaris moest het dossier voortijdig gesloten worden. Dat blijkt uit documenten van het zogenoemde Zambezi-onderzoek, in handen van NRC Handelsblad.

Zambezi is een in 2009 begonnen omvangrijk onderzoek naar overheidscorruptie op het eiland. De Rijksrecherche onderzocht mogelijke betalingen aan de partijleider van de regerende christen-democratische UPB, Ramonsito Booi, en zijn rechterhand Burney El Hage. Het onderzoek is nooit helemaal afgemaakt omwille van “tijdsdruk”, aldus het Openbaar Ministerie.

Politicus Booi regelde in 2001 voor KLM lage kerosinetarieven en een miljoenen kostende renovatie van de luchthaven. Dat was een uitkomst voor KLM. De maatschappij had problemen met de eilandsregering op Curaçao en had een landingsplaats nodig voor intercontinentale vluchten. De toestellen die destijds gebruikt werden, konden niet in één keer vanuit Amsterdam naar Peru en Ecuador vliegen.

237 vluchten: Booi reisde ‘bovenmatig’

Tegenover de Rijksrecherche verklaarden getuigen hoe een deel van de toeslag die KLM per gallon (3,7 liter) kerosine via leverancier US Coastal moest betalen aan de luchthaven, naar Ramonsito Booi zou zijn gegaan. Tegenover deze krant melden getuigen ook dat Booi en aanhang gefêteerd zijn door KLM-directeur Peter Hartman, een vriend van Booi. Hij zou Booi gratis businessclass hebben laten vliegen.

Justitie concludeerde dat Booi “bovenmatig” reisde. Alleen al tussen augustus 2008 en oktober 2011 stapte hij 237 keer in een vliegtuig. Dat zijn zes vluchten per maand, drie jaar lang.

Dat het onderzoek nooit is afgerond, komt door een besluit van de tijdelijk op Bonaire gestationeerde Nederlandse rechter-commissaris Frans Veenhof. Die bepaalde dat het opsporingsonderzoek wegens “nodeloze vertraging” binnen vier maanden diende te stoppen. Daardoor zag het OM zich, naar eigen zeggen, genoodzaakt het dossier rond het vliegveld te seponeren. In een brief aan het gemeenschappelijk hof van justitie in Willemstad schreef behandelend officier van justitie Mario Angela dat de door de rechter-commissaris opgelegde tijdslimiet het onderzoek “de das om heeft gedaan”. Veenhof wil niet reageren.

Booi en El Hage op Bonaire voor de rechter

Twee andere dossiers konden wel worden uitgezocht. Het gaat om verdachte grondtransacties en hypotheekfraude. Daarvoor moeten Booi en El Hage zich dezer dagen verantwoorden voor de rechter op Bonaire. Beiden worden verdacht van corruptie en fraude.

KLM wil niet reageren op vragen. In een e-mail laat het bedrijf weten: “KLM herkent zich absoluut niet in de inhoud en de daaraan verbonden vragen.” Booi ontkent smeergeld te hebben gekregen.

    • Joep Dohmen