Laat de VN verhuizen, van New York naar Jeruzalem

Een zware delegatie uit Nederland is op reis in Israël en Palestina. Grijp die kans, maant Gijsbert van Es: lanceer een verzoenend idee, roep Jeruzalem uit tot hoofdstad van de wereld.

Gelovigen bezoeken de westmuur in Jeruzalem. Foto PBS

Premier Mark Rutte bezoekt Israël en Palestina, vandaag, morgen en maandag. Hij staat aan het hoofd van een grote delegatie, met nog drie ministers, met ondernemers en met vertegenwoordigers van hulporganisaties. Doel: meer samenwerking, vooral op economisch gebied (waterbeheer, ICT, enz.).

En natuurlijk wordt er ook over politiek gepraat. Lastig. Steeds diezelfde gesprekken over die eeuwigdurende strijd van bad guys tegen bad guys. Over Israël dat nederzettingen blijft bouwen in bezet Palestijns gebied. Over de Arabische bevolking die binnen de grenzen van de zogenaamd democratische rechtsstaat Israël als tweederangs burgers wordt behandeld. Over strijdgroepen van Palestijnen die bezig blijven de situatie aan de grenzen met Israël te destabiliseren, in de hoop een oorlog uit te lokken die de staat Israël van de kaart zal vegen. Over verdeeldheid binnen het Palestijnse volk, dat geen volk is, maar een bonte verzameling van elkaar bestrijdende, corrupte clans.

Aan dat wespennest valt geld te verdienen – met de beste bedoelingen. Misschien daalt de maatschappelijke spanning als de economische voorspoed groeit? In vrede moet je investeren, ook met geld. Maar tussen Israël en Palestina zal het morgen geen vrede zijn, zolang deze kwesties blijven branden: de eis tot Israëlische terugtrekking achter de grenzen van 1967, overdracht van Israëlische nederzettingen in bezet gebied, terugkeer van verdreven Palestijnse vluchtelingen en een oplossing voor Jeruzalem, dat beide kemphanen als hoofdstad claimen.

Nederland, van oudsher vriend van Israël, probeert de laatste jaren een brug te slaan naar alle Palestijnen die van goede wil zijn. Maar ja, sommige problemen zijn nu eenmaal niet op te lossen met uitruilen en inslikken.

Neem de kwestie-Jeruzalem. ‘Eerlijk delen’ is geen optie: de oude binnenstad is heilig voor zowel joden, moslims als christenen. De Verenigde Naties hebben eind jaren 40, toen de staat Israël werd gesticht, al ingezien dat deze beladen stad buiten het strijdperk moest blijven. In 1947 aanvaardde de Algemene Vergadering een resolutie (181) over een ‘status aparte’ voor Jeruzalem, in 1949 bekrachtigd in de uitspraak (resolutie 303) dat de stad onder internationaal bestuur moest komen.

Premier Mark Rutte is historicus. Hij kan zijn bezoek aangrijpen om de Israëlische regering aan dit vergeten, wijze besluit te herinneren. En hij zou hieraan een nieuw idee kunnen toevoegen: het hoofdkwartier van de Verenigde Naties zou van New York naar Jeruzalem moeten verhuizen.

Noem het: een klassieke win-winsituatie. Door Jeruzalem onder internationaal bewind te plaatsen en het tegelijk tot thuisbasis van de mondiale volkerenorganisatie uit te roepen, wordt een oeroud conflict van z’n angel ontdaan. Het maakt Jeruzalem tot hoofdstad van de héle wereld, van alle wereldburgers, ongeacht politieke kleur of religieuze overtuiging. Niet langer staat UNHQ in New York, voor velen hét symbool van Westerse uitbuiting en machtswellust. De joodse groet ‘tot volgend jaar in Jeruzalem’, uitgesproken bij het Pesach-feest, wordt een wens voor alle wereldleiders en diplomaten.

Vredespaleis

In Den Haag is afgelopen nazomer de honderdste verjaardag van het Vredespaleis gevierd, de thuishaven van het Internationaal Gerechtshof van de VN. De bouw van dit Vredespaleis is te danken aan een Amerikaanse staalmagnaat, Andrew Carnegie, die een droom in daden heeft omgezet: de oprichting van een ‘wereldvredescentrum’ (naar een begrip van begin twintigste eeuw).

Het zal niet moeilijk zijn opnieuw idealistisch kapitaal aan te boren, nu voor de bouw van een VN-hoofdkwartier in Jeruzalem. Eén telefoontje naar The Giving Pledge, een club van ruim honderd schatrijke filantropen uit de hele wereld, opgericht door Bill Gates en Warren Buffet, is vast genoeg om deze bal aan het rollen te krijgen. Op zowel Israëlisch als Palestijns grondgebied zal vervolgens een ware bouwkoorts ontstaan: duizenden huizen, hotels, winkels en restaurants zijn nodig om alle medewerkers en delegaties van de volkerenorganisatie onderdak te bieden en te voeden.

Met trots voert Den Haag het predicaat ‘legal capital of the world’. Mark Rutte, minister-president te ’s-Gravenhage, handel in de geest van wat honderd jaar geleden ook is gelukt: herhaal het initiatief tot oprichting een nieuw ‘wereldvredescentrum’ – dit keer in Jeruzalem, de Eeuwige Stad.