‘Spielberg moest helaas met echte paarden werken’

‘War Horse’ komt na zes Britse succesjaren naar Nederland. „‘War Horse’ gaat over een verlangen naar vrede en verzoening.”

Foto Morris Mac Matzen

‘Dat nu in Berlijn, honderd jaar na de Eerste Wereldoorlog, voor het eerst een theaterstuk over de Eerste Wereldoorlog is te zien, is uiterst gedenkwaardig.” Aan het woord is Michael Morpurgo, schrijver van War Horse (1982), het boek waarop de gelijknamige musical is gebaseerd.

War Horse ging onlangs in première in Theater des Westens in Berlijn. Het is de eerste niet-Engelstalige vertolking van deze theaterproductie die sinds de eerste voorstelling in 2007 in het National Theater in Londen elke avond is uitverkocht. Juni 2014 zal War Horse tijdens het Holland Festival in première gaan in theater Carré in Amsterdam.

Michael Morpurgo (1943) schreef War Horse ook voor kinderen. Het verhaal is niet heel gelaagd en complex: het paard Joey en zijn jonge eigenaar Albert worden door de oorlog van elkaar gescheiden als zijn paard wordt ingelijfd in het Britse leger. Pas na veel ontberingen vinden ze elkaar terug.

Dat War Horse nu een publiek in Duitsland vindt, heeft volgens Morpurgo te maken met het feit dat in het stuk geen schuldigen worden aangewezen. „Ik wilde het verhaal vanuit een neutrale positie vertellen. Daarom heb ik het laten vertellen door een paard. Ook in het stuk staat het paard centraal. War Horse gaat niet over oorlogvoeren, maar over een algemeen verlangen naar vrede en verzoening.”

Morpurgo reist vaak naar het Belgische Ieper om onderzoek te doen voor zijn boeken. Op de oorlogsbegraafplaatsen daar ontmoet hij nooit Duitsers. „Toch liggen hier ook vele Duitse mannen. Maar Duitsers lijken nog niet toe aan herdenken. Omdat uit de Eerste Wereldoorlog de Hitleroorlog is ontstaan, ligt dat heel gevoelig.”

In het Duits heeft War Horse de titel Gefährten gekregen, wat ‘kameraden’ betekent. Morpurgo: „Het woord ‘oorlog’ is voor hen te grof, zeker in combinatie met het woord ‘paard’.”

Het boek War Horse was bij verschijning geen groot succes. Er werden hooguit 1.000 exemplaren van verkocht. Pas nadat er een theaterproductie van werd gemaakt, en later in 2011 ook de film van regisseur Steven Spielberg, werd het een bestseller.

Toen Morpurgo voor het eerst ‘zijn’ paard Joey op toneel zag, kon hij „een paar minuten niet spreken”. „Ik zag een enorm krachtig en emotioneel wezen. Juist omdat het geen echt paard is, is de theatrale uitstraling enorm.” Dat is een van de redenen waarom hij de voorkeur aan het theaterstuk geeft boven de film. „Helaas voor Spielberg moest hij het met echte paarden doen.”