Zapatero bevestigt: ‘de brief van Trichet’ bestaat

Het werd al vermoed, en het is nu bevestigd: de Europese Centrale Bank heeft in 2011 grote politieke druk uitgeoefend op Spanje om meer te hervormen en strenger te bezuinigen. Dit blijkt uit een brief van toenmalig ECB-president Trichet. Die brief onthult de Spaanse oud-premier Zapatero in zijn memoires. Trichet noemt een tiental maatregelen die de financiële markten zouden kunnen kalmeren: loonmatiging, extra arbeidsmarkthervormingen, zwaar bezuinigen, liberalisering van de huurwet en energiemarkt.

Het bestaan van de brief werd alom vermoed; een soortgelijk schrijven aan de Italiaanse premier Berlusconi lekte al uit. Zapatero werd er eerder in het parlement ook expliciet naar gevraagd, maar ontkende het bestaan. Nu hij een boek heeft te verkopen, luidt de kritiek in Spanje, brengt de ex-premier het „strikt vertrouwelijke” document naar buiten.

De brief is gedateerd op 5 augustus 2011. In de weken daarvoor waren de Spaanse en Italiaanse staatsrentes snel hoog opgelopen. Europa had geen geld om de derde en vierde economieën van de muntunie te redden, zoals eerder gebeurde met Ierland, Griekenland en Portugal. Alleen de ECB kon effectief iets doen door staatsobligaties op te ‘dweilen’ op de secundaire markt.

Trichet legt in zijn schrijven geen link tussen te beginnen met opkopen en zijn eisen. Maar de Spaanse premier rekent hier wel op. „Trichet noch iemand anders zegde dit toe. Maar zo waren de regels.” Hij beantwoordt de brief vriendelijk met enkele toezeggingen. De maandag erop begint de ECB met opkopen.

In november keerde de hevige paniek terug, dit keer vooral over Italië, waar de regering weinig met Trichets eisen deed. Zapatero beschrijft gedetailleerd hoe op een G20-top in Cannes Europese collega’s en president Obama Berlusconi in de tang nemen. „Berlusconi speelt catenaccio”, beschrijft Zapatero diens verzet tegen een redding mét voorwaarden. „Tijdens het diner vallen harde woorden, met verwijzingen naar de oorlog.”