Opinie

    • Ilja Leonard Pfeijffer

Ik ben prins Bernhard niet

De heikele vraag van dit moment is wat het verschil is tussen een verzoek en een opdracht. Want volgens premier Rutte is het pertinent onjuist dat prins Bernhard de opdracht heeft gegeven aan de geheime diensten om te gaan rondpluizen in het leven van de verloofde van zijn kleindochter, Edwin de Roy van Zuydewijn. Dat zou een schande zijn. Daartoe was de prins natuurlijk helemaal niet bevoegd. Maar dat is dus ook absoluut onwaar. Want prins Bernhard heeft alleen maar een verzoek gedaan aan de veiligheidsdiensten. En dat was zijn volste recht. Want wij moeten toch kunnen begrijpen dat hij wilde weten of de verjaardagsfeestjes en familieavondjes veiligheidsrisico’s met zich mee zouden brengen?

De vraag of er een verschil is tussen een opdracht en een verzoek, heeft alles te maken met de hiërarchische positie van de betrokkenen. Prins Bernhard, die tijdens de oorlog in Londen de Engelse schrijver Ian Fleming heeft ontmoet en die volgens sommigen model heeft gestaan voor diens beroemde personage James Bond, was een held en een rolmodel van de Nederlandse spionnen. Bovendien was hij ook nog de vader van de koningin. Als zo iemand een verzoek doet, kun je dat niet weigeren. Dat staat gelijk aan een opdracht.

Je kunt alleen maar een opdracht geven wanneer de ander je als opdrachtgever erkent. Wat zou er gebeuren als ik de AIVD de opdracht zou geven om de gangen na te pluizen van Arie Storm? Ik noem maar een willekeurige collega-schrijver. Ze zouden de opdracht weigeren uit te voeren. En dat is in het geval van dit willekeurige voorbeeld maar goed ook, want ze zouden niets anders vinden dan wat hij al in zijn romans heeft opgeschreven en daarin gebeurt werkelijk niets opzienbarends. Als je op zoek zou gaan naar de absolute tegenpool van James Bond, dan zou je al gauw bij Arie Storm uitkomen.

Maar dat is mijn punt niet. Mijn punt is dat ik prins Bernhard niet ben. En prins Bernhard was dat wel. Als ik een verzoek of een opdracht indien bij de veiligheidsdiensten dan doen ze het niet, als hij dat deed wel. Er is helemaal geen verschil tussen een verzoek en een opdracht, er is alleen maar een verschil tussen mij en prins Bernhard.

Maar ik begrijp prins Bernhard wel. Die De Roy van Zuydewijn is natuurlijk een idioot. Ik zou hem ook een paar spionnen op zijn dak sturen om hem te dwarsbomen. Dat ze niks hebben weten te vinden, maakt hem alleen maar zieliger. En dat hij zich desalniettemin helemaal op de kast heeft laten jagen, maakt hem een uiterst sneu personage, geknipt voor een roman van Arie Storm.

    • Ilja Leonard Pfeijffer