Het nut van de gele NS-borden

De Nederlandse Spoorwegen zullen de zogeheten ‘gele borden’ met vertrekstaten verwijderen, in fasen. Eerst zal het aantal worden verminderd tot één per station. Daarna belooft NS, waarvan de nieuwe dienstregeling op 15 december ingaat, een onbekend ‘alternatief’ dat nog nog zal worden ontwikkeld, met de reizigers.

Als argument voeren de spoorwegen de nieuwe tijd aan. De gele borden worden weinig meer geraadpleegd. De beeldschermen hebben gewonnen. De meerderheid van de reizigers benut digitale reisinformatie, die boven het perron verschijnt of op de eigen telefoon.

Dat neemt niet weg dat er een minderheid is die de borden waardeert. Omdat men ze gewend is en beeldschermen soms achterlopen en storingsgevoelig zijn. Of omdat men toerist is en de vertrekborden ook een geografische spoorkaart bevatten. Borden zijn universeel en bestrijken het gehele etmaal. Extra functionaliteit, dus.

Toch wil NS reisinformatie op het station op termijn toespitsen op een digitaal overzicht van alle treinen in het komende uur. Of half uur, als het een groot station is.

Hopelijk komt NS hiervan terug. Het lijkt een defensieve manoeuvre, die de aandacht van de héle dienstregeling moet afleiden. Bovendien, alles wat stroom nodig heeft kan stilvallen – en dat is NS met de beeldschermen al overkomen. Vertrekstaten worden nooit uit zichzelf onleesbaar of foutief.

De gele borden staan ook voor meer. Een volledig overzicht van het contract met de reiziger, dat gaat over voorspelbaarheid en punctualiteit. Inclusief de zon- en feestdagen. Beeldschermen zijn een ander medium. Zij geven ‘live’ weer wat er vandaag is gelukt en wat niet. Op welke trein er ‘+ 10 minuten’ moet worden gewacht. Nuttig, maar van een andere orde.

Goed, NS ligt inderdaad snel onder het vergrootglas. Het is geen reiziger ontgaan dat de perronomroeper het begrip ‘vertraging’ vermijdt. Een vertraagde trein arriveert of vertrekt al enige tijd ‘over enkele minuten’. Het is slim (retorisch) management van reizigersverwachtingen. Maar de burger is niet gek. NS lijkt zich terug te trekken. Het afdanken van de 24-uursvertrekstaten past daarbij.