Te veel prikkels storen opbouw brein

Lawaai of veel rennen leidt bij jonge muizen tot slechte breindoorbloeding

foto thinkstock

Dagenlange chronische blootstelling aan geluid remt bij jonge muisjes de aanleg van kleine bloedvaatjes in hun brein. Die kwam dan bijna tot stilstand, en herstelde ook niet meer. Dat schrijven Amerikaanse neurobiologen van de Yale Universiteit vandaag in Nature. Zonder een goede doorbloeding krijgen de hersenen niet genoeg zuurstof en kunnen ze zich niet goed ontwikkelen.

De verstoring in de groei van microbloedvaten zagen de onderzoekers alleen als zij muisjes van 15 tot 25 dagen oud blootstelden aan herrie of andere prikkels. En niet als het lawaai niet zo hevig was. En ook niet als de muizen volwassen waren, of juist jonger dan 15 dagen. Kennelijk is er een kritieke periode voor de aanleg van bloedvaatjes, waarin omliggende zenuwcellen niet overactief moeten zijn.

De kleine muisjes hoorden dagen lang tien uur per dag verschillende tonen, natuurlijke geluiden en ruis. De sterkte van het geluid varieerde van 40 decibel (geroezemoes) tot 75 decibel (stofzuigergeluid). Hoe meer dagen de prikkeling duurde, hoe groter het effect was op de lengte en het aantal vertakkingen van de kleine bloedvaatjes in de auditieve schors, het deel van de hersenen dat zorgt dat geluid waargenomen wordt. Bij dieren die vijftien dagen lang overspoeld waren geweest met kabaal, werden de bloedvaatjes nooit meer aangelegd.

Dat het effect door de overprikkeling kwam, en niet bijvoorbeeld door stress, lieten twee andere tests zien. Bij de eerste test bliezen de onderzoekers dagenlang een luchtstroom langs de snorharen. Dit had hetzelfde effect op de microbloedvaten in het deel van de hersenen dat snorhaargevoel registreert. Voor een derde test moesten de muisjes vijf dagen lang drie keer per dag drie kwartier rennen in een looprad. Dit remde bloedvatvorming in de motorische schors.

De bevindingen zeggen natuurlijk niets over mensenbaby’s, maar verontrusten de auteurs toch. Ze schrijven dat bij jonge kinderen aanhoudende geluiden of andere zintuiglijke prikkels, in het moderne leven alomtegenwoordig, tot levenslange defecten in het stelsel van microbloedvaatjes zouden kunnen leiden. Dat zou het brein gevoeliger maken voor de effecten van bijvoorbeeld hoge bloeddruk of diabetes.

    • Niki Korteweg