Nee, nee, dit is een 'verbetering'

De grootste zorg- en schadeverzekeraar van Nederland schrapt 4.000 banen De ingrijpende sanering vindt de komende drie jaar plaats Belangrijkste reden: we regelen steeds meer online

Het staat er wat cru, in het gisterochtend verspreide persbericht van verzekeraar Achmea, de grootste zorg- en schadeverzekeraar van Nederland. Na de aankondiging dat er de komende drie jaar 4.000 banen verdwijnen (en dat dus nog meer werknemers hun baan kwijtraken) volgt de toelichting: „De aanpassingen zijn een vervolg op eerder doorgevoerde verbeteringen.”

Voor de werknemers is een van de grootste bedrijfssaneringen van de laatste jaren in Nederland moeilijk als ‘verbetering’ te zien, maar vanuit de board room is het perspectief anders. De leiding van Achmea (Zilveren Kruis, Interpolis, Avéro, Agis en FBTO) redeneert vooral vanuit de klant en heeft aandacht voor de continuïteit en gezondheid van het financiële conglomeraat.

Die klant wil minder bureaucratie en snelle en toegankelijke keuzes via internet. Zoals banken hun kantorennet razendsnel afbouwen, hebben verzekeraars minder aan fysieke vestigingen. Bij de zorgverzekeringen regeren op dit moment de vergelijkingssites. Dat zijn de nieuwe assurantietussenpersonen: zij leven van de commissie en hun adviezen zijn dikwijls gekleurd door de hoogte van de bonussen die verzekeraars hun betalen. Het verkoopapparaat van de verzekeraars zelf is daardoor te groot geworden.

Los van die marktontwikkeling volgt Achmea een bekende economische cyclus. Eerst waren er de overnames. De zorgverzekeraar kocht het marktleiderschap door een keur aan overnames. Groeien, groeien, groeien was de strategie: zo verwerf je macht op de markt. Zeker in de zich snel ontwikkelende markt voor zorgverzekeringen is dat aantrekkelijk. Die branche is nu een oligopolie: vier partijen bezitten 90 procent van de markt.

Na zulke snelle groei volgt traditiegetrouw de integratie: efficiënter maken, dubbelfuncties wegsnijden. De laatste jaren haalde Achmea regelmatig het nieuws met banenverlies. Aan de voorkant hangen tientallen merken, aan de achterkant worden de werkprocessen tot één organisatie gesmeed. Dat moet nog ingrijpender en sneller, om de kosten te verlagen.

Belangrijke reden voor die versnelling is het veranderende consumentengedrag, zegt Achmea. Maar misschien speelt nog meer mee. Het concern toonde bij de halfjaarcijfers een opvallende verslechtering van de financiële gezondheid. Winst en omzet krompen. Achmea waarschuwde dat door nieuwe Europese regels de solvabiliteit in de tweede helft van het jaar verder zou worden aangetast.

Achmea schaart zich met de banenreductie in een rijtje van topsaneerders in Nederland: KLM-Air France, KPN, Philips, ING en ABN Amro. Alle kondigden de laatste jaren het verlies van duizenden banen aan. De financiële sector is oververtegenwoordigd. En doordat de samenleving de groei in de zorg afremt, vallen de laatste tijd ook in de zorg harde klappen. Achmea opereert in alletwee.