Meteen meepraten over Homeland

Waarom wachten tot een serie is afgelopen? Kijkers willen direct online discussiëren en uitleg krijgen.

Afbeeldingen uit tv-series (vlnr): House of Cards,Smash,Beverly Hills 90210,Homeland enGame of Thrones. Illustratie Studio NRC, Fokke Gerritsma

Wanneer tv-kijkend Amerika aan het einde van de avond de tv uitzet, klapt de moderne televisierecensent z’n laptop open. Nog voordat de kijker de volgende ochtend het koffieapparaat op kantoor heeft bereikt, moeten zijn ‘recaps’ al online staan. Op tijd om bij de eerste kop koffie besproken te worden.

Een ‘tv recap’ of ‘overnight review’ is in de Verenigde Staten een populair online fenomeen: televisieseries worden niet per seizoen maar per aflevering minutieus besproken en ontleed. De recap doet dit feitelijk, de overnight review is vaak een meer persoonlijke, soms satirische reactie van de recensent op een aflevering.

Niet alleen entertainment blogs maar ook mediasites als The Huffington Post en The Wall Street Journal recappen wekelijks tientallen shows. En dat zijn – tevens bij de serieuzere media – niet alleen prijswinnende drama’s zoals Homeland of Game of Thrones maar ook realityshows als Dancing with the Stars en Here Comes Honey Boo Boo over een klein meisje uit een simpel Amerikaans gezin dat meedoet aan schoonheidswedstrijden. De regel is: zodra mensen – online en offline – over een show praten, wordt het samengevat.

Website Gawker schrijft de belangrijkste eerste ‘episode-by-episode’-verslaggeving toe aan Daniel Drennan. In de jaren ’90 plaatste de schrijver zijn steeds langer wordende epistels over Beverly Hills 90210 op een New Yorks forum. Zijn stukken inspireerden drie fans van de tienerserie Dawson’s Creek om hetzelfde te doen. Hun website Dawson’s Wrap groeide uit tot Television Without Pity, de eerste site die zich vol overgave aan de recap wijdde.

Inmiddels is het samenvatten van afleveringen explosief toegenomen. Volgens The Wall Street Journal (WSJ) komt dit door nieuw kijkgedrag. De consument van nu wil niet alleen vijftig minuten kijken, maar er daarna ook over lezen en praten. Dit meepraten doen kijkers ‘live’ op Twitter en Facebook, maar ze leveren ook commentaar bij de recaps. De beter gelezen recaps hebben vaak honderden reacties onder het artikel hangen.

Behalve een podium, zoekt de kijker vaak ook uitleg en bevestiging bij de recapper over wat hij zelf net heeft gezien. Reden is, aldus de WSJ, dat een groeiend aantal dramaseries met steeds complexere verhaallijnen komen.

Een show als Game of Thrones introduceert in één aflevering in een razend tempo meerdere nieuwe karakters. Na zo’n aflevering is het fijn om een dag later nog eens na te lezen wat zich nou precies op het mythische continent Westeros heeft afgespeeld.

Volgens Matt Zoller Seitz, recapper en mediajournalist van Vulture, het blog van New York Magazine, past de recap of overnight review beter bij het medium dan de ouderwetse tv-kritieken. In een artikel waarin hij de recap uiteenzet, schrijft hij: „De oude manier om over tv te schrijven – in krantencolumns die soms weken of maanden van elkaar verwijderd waren – was een slechte match voor het genre. Alleen had niemand het door omdat er geen technologisch en inhoudelijk alternatief was. Nu hebben we professionele websites, persoonlijke blogs, Facebook en Twitter. We kunnen nu op een televisieshow reageren, zo diepgravend of oppervlakkig als we zelf willen.”

Toch zijn niet alle shows geschikt voor een recap. NCIS is het meest bekeken programma op de Amerikaanse televisie, maar de simpele ‘iedere week een nieuwe zaak’-formule maakt dat er weinig behoefte is aan een samenvatting. Een slecht ontvangen of bekeken show kan daarentegen weer een onwaarschijnlijk populaire recap opleveren.

Neem het dit jaar gecancelde Smash van NBC, een soapy dramaserie over het reilen en zeilen op Broadway waarbij de cast ieder moment – zoals in een echte musical – in zang en dans uitbarst. De show heeft het met veel moeite twee seizoenen op tv uitgehouden. Hoe wanhopiger de sprongen van de makers werden om interessante verhaallijnen te bedenken, hoe hilarischer de recaps van Rachel Shukert op Vulture. Zelfs toen een groot gedeelte van haar lezers was gestopt met het daadwerkelijk kijken van de show, lazen ze nog wekelijks trouw haar column. Toen Smash definitief stopte, vroeg Amazon.com Shukert om haar memoires te schrijven over haar werk – een ‘recap over recaps’ zoals ze het zelf noemt.

Omdat de dingen online razendsnel gaan, is ook de recap alweer aan verandering onderhevig. Zo hebben recappers, gewend aan een wekelijks ritme, zich onlangs moeten aanpassen aan Netflix dat in één keer hele seizoenen van House of Cards en Orange is the New Black online zette. En om de concurrentie voor te blijven, huren sites vaker professionele comedians in om zich te kunnen onderscheiden tussen de tientallen recappers die hetzelfde programma bespreken.

Ook wordt er teruggegrepen op shows die al lang ter ziele zijn gegaan. Dankzij dvd-boxsets en streamingdiensten worden oude series dagelijks door een nieuw publiek ontdekt. En ook die kijker wil uitleg. Bij de A.V. Club, een populaire entertainmentsite uitgegeven door satiresite The Onion, werken de recappers zich momenteel door alle afleveringen van Friends en Gilmore Girls heen. Volgens Daniel Manu van Television With- out Pity worden hun jarenoude samenvattingen van klassiekers als The West Wing en Friday Night Lights nog steeds iedere maand tienduizenden keren aangeklikt. Of zoals hij het in de WSJ uitlegt: „Mensen proberen nog steeds te snappen wat er nou eigenlijk allemaal is gebeurd bij Lost.”