Opinie

    • Christiaan Weijts

Laten we niet doorslaan in hackvrees

Vijftig procent van de Nederlanders denkt te worden afgeluisterd door de overheid, peilde Maurice de Hond dit weekend. 50 procent. Dat zou heel goed kunnen. Als die overige 50 procent er allemaal een geheim leven als spion op nahoudt.

En 63 procent denkt dat onze overheid evenveel aftapt als de Amerikaanse. De overige 37 procent durfde waarschijnlijk niet te antwoorden, uit angst voor represailles van Plasterk, die natuurlijk meeluistert bij Maurice. Met z’n gleufhoed.

Ik gun deze krant zijn scoop, maar laten we alles een beetje in verhoudingen blijven zien. De AIVD hackt, zoals deze krant afgelopen weekend onthulde, jihadistische webfora, zoals ze vóór het internet microfoontjes plaatste in belwinkels waar terroristen samenschoolden.

En dus? Het zou pas kwalijk zijn als ze dat niet deden. Vanavond, op pakjesavond, vindt er een grote aanslag plaats. Driehonderd doden, dag Sinterklaasje. Na een onderzoek concludeert de AIVD: tja, dit hadden we kunnen voorkomen, maar ja… Die hoogleraren in NRC, hè? Daar schrokken we enorm van. Dus zijn we zondag meteen gestopt met hacken.

Daarbij: een béétje een bomgordeldiertje volgt ook het nieuws en heeft zich na zaterdag als de bliksem uitgeschreven bij die fora, en is op zoek gegaan naar nieuwe schuilplekken. Wat antibiotica zijn voor virussen, zijn journalistieke onthullingen voor jihadstrijders.

Stel je ook eens voor dat de AIVD niet op zo’n jihadforum zou inbreken, maar op eentje waar pedofielen filmpjes en foto’s delen. Zouden we dan ook roepen dat de geheime dienst illegaal opereert, en om een parlementaire enquête vragen? De FBI heeft onlangs met een vals pedofielenforum wat aanhoudingen kunnen verrichten en netwerken kunnen blootleggen.

Stel dat je met uitgebreidere internetbevoegdheden voor de AIVD niet alleen Mohammed C, D en E pakt, maar ook Robert N, O en P?

Het verschil is vooral dat we de AIVD-hackaffaire via Edward Snowden tot ons krijgen, en waar Snowden is, is vuur, denken we reflexmatig. Wikileaks, Snowden, Assange: we zijn de bespiede burger tegenover het monster van de overheid, dat onze privé-gegevens systematisch opvist om… ja, waarom eigenlijk? Dat weten we niet precies, en juist daarom zal het wel verschrikkelijk zijn. Je bent altijd bang voor wat je niet begrijpt.

In ons wantrouwen tegenover de overheid gooien we de AIVD op één hoop met NSA, met Prism, met de Stasi. De helft van Nederland denkt dat de overheid geïnteresseerd is onze telefoongesprekken. Als dat zo is, hebben die AIVD’ers een hondenbaan. Ik luister ook wel eens gesprekken af. In de trein.

Het is goed om kritisch te zijn, maar laten we niet doorslaan in hackvrees.

    • Christiaan Weijts