Felle staccato’s, rondvliegende haren

Eerst Metallicasongs op celli, nu heavy metal gebaseerd op Wagner: ’We hebben speciale strijkstokken ontwikkeld.’

Foto Brian Hineline/Corbis

Drie cellisten en een drummer vormen samen de groep Apocalyptica. Ze troffen elkaar in 1993 als conservatoriumstudenten in de Finse hoofdstad Helsinki. Gedeelde liefdes voor klassieke muziek én heavy metal bracht hen samen in een hobbyclubje dat muziek van Metallica op celli ging vertolken. Het liep uit de hand, want het album Apocalyptica Plays Metallica werd een wereldwijd succes. Zes albums later waren drummer Mikko Sirén en cellisten Eicca Toppinen, Paavo Lötjönen en Perttu Kivilaakso toe aan een nieuwe uitdaging.

Wagner Reloaded heet het album dat resulteerde uit de samenwerking met danser en choreograaf Gregor Seyffert. Ter ere van het 200ste geboortejaar van componist Richard Wagner stelde Seyffert een voorstelling samen waarbij Apocalyptica muziek maakte geïnspireerd op operathema’s uit Tannhäuser, De Vliegende Hollander en de Ring Des Nibelungen. Op het album werd gekozen voor nieuw gecomponeerde muziek. Toestemming van de erven Wagner was niet nodig. Toppinen: „De muziek is meer dan 75 jaar oud en valt in het publieke domein. Ik heb de nagedachtenis zo veel mogelijk in ere gehouden, maar er een moderne draai aan gegeven.”

Op het conservatorium werd er met achterdocht naar hun hardrockliefde gekeken, zegt Toppinen. „Ik was een ijverig student, maar ook een onvoorwaardelijke metalhead die altijd in T-shirts van mijn favoriete bands rondliep. Een droom ging in vervulling toen we in 2011 door Metallica werden uitgenodigd samen met ze te spelen ter ere van hun dertigjarig bestaan. Zanger James Hetfield vertelde dat onze interpretaties voor hen de aanleiding waren geweest om zelf met een symfonie-orkest te gaan werken.”

In de opnamestudio spelen ze op peperdure, antieke instrumenten. „Die gaan niet mee op tournee”, zegt Lötjönen. „Live kan het er behoorlijk fysiek aan toe gaan. Er sneuvelt nog wel eens een cello of een strijkstok.” Hun methode van felle staccato’s en repetitieve, door effectapparatuur vervormde klanken vergt veel van hun speltechniek, zegt Toppinen. „In het begin konden we onze manier van spelen hoogauit twintig minuten volhouden. Dan kregen we kramp in onze polsen en moest er een langzamer stuk worden ingelast. We hebben een nieuwe strijkstok ontwikkeld, die onze heftige spelstijl aan kan zonder dat de paardenharen je om de oren vliegen. De enige haren die tijdens een show in het rondvliegen zijn de onze.”

Wagner en metal liggen niet ver uit elkaar, vindt Toppinen. „Opera’s van Wagner zijn groots en bombastisch, net als de muziek van metalbands. Een band als Manowar heeft veel met Wagner gemeen: al die zware, duistere thema’s en teksten over draken, reuzen en zwaarden. Ik maak geen onderscheid tussen muziekstijlen. Het komt allemaal uit diezelfde vier snaren.”

Wagner Reloaded: Live In Leipzig is uit bij BMG. In juni 2014 krijgt de voorstelling van Gregor Seyffert en Apocalyptica een reprise in Leipzig.

    • Jan Vollaard