Ziekenhuis krijgt meer voor minder doen

Een nieuw experiment: ziekenhuizen krijgen juist mínder geld als ze patiënten sneller beter maken. Verzekeraars en Radboudumc doen een proef.

Twee verzekeraars en een ziekenhuis beginnen een experiment waarbij de kwaliteit van de zorg bepalend is voor de vergoeding die het ziekenhuis krijgt, niet het aantal verrichte medische handelingen.

Het ziekenhuis Radboudumc sluit vandaag een overeenkomst met VGZ en CZ over de zorg voor Parkinson-patiënten in Nijmegen.

Het is in Nederland de eerste overeenkomst tussen verzekeraars en ziekenhuizen waarbij ziekenhuizen beloond worden voor de behaalde „gezondheidswinst”. In het bestaande stelsel krijgen ziekenhuizen minder geld als ze patiënten sneller beter maken. „Een ziekenhuis krijgt voor iemand die na een beroerte één tot vijf dagen in het ziekenhuis ligt, 3.000 euro. En voor zes of meer dagen 8.000 euro”, zegt hoogleraar neurologie Bas Bloem. „Er bestaat geen enkele prikkel om de behandeling zo kort mogelijk te maken.”

De verzekeraars gaan bij Radboudumc voor een langere periode een patiënt financieren. Zij betalen een vast bedrag per jaar per Parkinson-patiënt. Dat bedrag is gebaseerd op het landelijk gemiddelde van een jaar Parkinson-zorg. Als het ziekenhuis erin slaagt patiënten effectiever te behandelen, met minder opnames, minder botbreuken of met minder bezoeken, en de kwaliteit van leven toeneemt, is het financiële voordeel voor het ziekenhuis.

Belangrijk onderdeel van de overeenkomst is dat het ziekenhuis zijn prestaties moet verantwoorden. Verzekeraars VGZ en CZ betalen meer per patiënt op voorwaarde dat het ziekenhuis alle uitkomsten van zijn zorg aan Parkinson-patiënten zal delen.

„Dat is ook eng voor ons”, zegt hoogleraar Bloem. „Je moet het laten zien. Het raakt wel aan de autonomie van professionals, maar ik zie dat als een kans, niet als een bedreiging.”

Volgens Wim van der Meeren, bestuursvoorzitter van CZ, zal deze manier van werken een trend zetten. „Ziekenhuizen kunnen beter hun prestaties tonen. De nieuwe financieringswijze is niet alleen bij Parkinson, maar ook bij andere chronische zorg toepasbaar. Wij zullen straks ziekenhuizen die zich niet zo willen verantwoorden, minder snel contracteren.”

Van der Meeren zegt dat CZ bij de inkoop steeds meer selecteert op kwaliteit. De verzekeraar zwengelde in het verleden een discussie aan, door geen borstkankerzorg in te kopen bij ziekenhuizen die in de ogen van CZ te weinig ervaring opdoen. De verzekeraar eist onder meer minimaal zeventig operaties per jaar.

„Nog mooier is natuurlijk om ziekenhuizen op basis van hun uitkomsten te financieren in plaats van op zo’n selectie vooraf”, zegt Van der Meeren. „Dat is precies wat we nu gaan doen voor de Parkinson-zorg: betaling op basis van de gezondheidswinst.”

David Ikkersheim adviseerde bij het contract namens KPMG Plexus. Hij zegt dat het van groot belang is de kwaliteit van zorg goed te meten. „Als medici dat doen, kijken ze vaak naar het aantal complicaties bij de operatie. Dat is uiteraard van belang. Maar ook relevant is: kan de patiënt weer zelfstandig door het leven?”

Radboudumc maakte eerder dit jaar als eerste ziekenhuis in Nederland de behandelingsresultaten bij kanker bekend. Met cijfers over het aantal nog levende patiënten kunnen buitenstaanders zien hoe succesvol de behandeling van bepaalde soorten kanker is over een periode van vijf jaar.

    • Jeroen Wester