Rabo: een bank als alle banken

De grootste coöperatie van Nederland moet na 115 jaar erkennen dat leden alléén niet meer voldoende zijn. De Rabobank gaat met ingang van volgend jaar ook ‘gewone’ beleggers vragen of zij geld willen steken in de zogeheten ledencertificaten die een aantrekkelijk rente bieden. Als coöperatie heeft de Rabobank geen aandeelhouders en kan zij buiten eigen ledenkring geen extra kapitaal aantrekken, bijvoorbeeld om te voldoen aan hogere vermogenseisen van toezichthouder De Nederlandsche Bank. Haar eigen winst sparen is de belangrijkste manier voor Rabo om haar kapitaal te vergroten.

In het persbericht over de koerswijziging vermijdt de Rabobank (1898) woorden als beursgang of Damrak, maar dat is wel de logische consequentie. Na deze beleidswijziging heten deze schuldpapieren in het vervolg gewoon certificaten en verhoogt de Rabobank de minimumrente die zij betaalt van 5,2 procent naar 6,5 procent. Wat blijft is dat de certificaatbelegger geen eigenaar is van de bank.

De Rabobank is wel de grootste coöperatie die beleggers buiten coöperatieve kring zoekt, maar niet de eerste of de enige. De voorheen apothekerscoöperatie OPG (1899) ging eerder naar de beurs, herdoopte zich later in Mediq en is sinds kort eigendom van een private-equityfinancier. Juist vorige week, toen de ledenraad akkoord ging, zette de grote mengvoedercoöperatie ForFarmers een nieuwe stap op weg naar een beursnotering in 2016.

Het is, zoals dat dan heet, toch nog snel gegaan met de Rabobank. De Rabo heeft zich de afgelopen kwart eeuw langzaam maar zeker ontwikkeld tot een bank als alle banken. Een bank die dezelfde financiële diensten en producten aanbood, die dezelfde uitglijers maakte als andere grote – zakenbankier spelen in Londen, complexe financiële producten verkopen –, maar die in de kredietcrisis wel als een rots overeind bleef. Daar staat dan weer de recordschikking met de Nederlandse justitie en met buitenlandse bankentoezichthouders (samen 774 miljoen euro) vanwege de manipulatie van de libor-rente tegenover.

Deze affaire heeft de leden van de Rabobank dusdanig de stuipen op het lijf gejaagd dat zij ongekende hoeveelheden ledencertificaten hebben aangeboden aan de bank zelf, die dat niet allemaal wilde kopen. De bank heeft die effecten al doorverkocht aan professionele binnen- en buitenlandse beleggers. Het failliet van het ‘vermogensverdienmodel’ illustreert nog schrijnender hoe de Rabobank haar eigen leden in de steek heeft gelaten. De hogere rente die de bank nu moet bieden, onderstreept hoeveel meer risico beleggers lopen.