Tweede Kamer akkoord met uitleg Rutte - ‘Bernhard gaf geen opdracht’

Premier Mark Rutte (L) schud de hand van Edwin de Roy van Zuydewijn voorafgaand aan het debat. Foto ANP / Martijn Beekman

Een meerderheid van de Tweede Kamer vindt de uitleg van premier Rutte over de zaak-De Roy van Zuydewijn voldoende. Rutte weersprak in het Kamerdebat dat prins Bernhard in 2000 opdracht heeft gegeven tot een onderzoek naar Edwin de Roy van Zuydewijn.

Het besluit om het onderzoek te gaan doen is genomen door de Dienst Koninklijke en Diplomatieke Beveiliging (DKDB). Regeringspartij PvdA vindt dat hiermee de angst is weggenomen dat burgers zelf onderzoek kunnen doen, schrijft de NOS.

Rutte:

“Een te beveiligen persoon is niet bevoegd onderzoek te laten verrichten. Wel geldt een verplichting om de DKDB ervan op de hoogte te stellen ‘als zich personen in zijn omgeving gaan aftekenen die van betekenis kunnen zijn voor zijn beveiliging’. Als Bernhard de kwestie niet had aangekaart, had het onderzoek ook plaatsgevonden.”

Volgens Rutte is alleen gekeken of de naam van De Roy van Zuydewijn op een verdachte manier voorkwam in de registers van de toenmalige BVD, justitie, het bevolkingsregister en de Kamer van Koophandel. Het onderzoek duurde twee dagen. Het resultaat was dat De Roy geen verdachte persoon was.

Rutte: geen excuses of persoonlijk gesprek

Daarnaast zei Rutte tijdens het debat dat De Roy van Zuydewijn geen excuses krijgt voor het feit dat nu pas duidelijk is geworden dat prins Bernard achter het onderzoek van de Dienst Koninklijke en Diplomatieke Beveiliging (DKDB) naar hem zat. Ook komt er geen persoonlijk gesprek, daar had D66-voorman Alexander Pechtold om gevraagd.

SP wil excuses

De SP wil dat premier Mark Rutte excuses aanbiedt aan Edwin de Roy van Zuydewijn. Dat zei SP-Kamerlid Ronald van Raak vanochtend tijdens het Kamerdebat over de begroting van het Koninklijk Huis. PvdA en D66 eisen verdere uitleg.

SP’er Van Raak wees er tijdens het debat op dat het tien jaar heeft geduurd voordat duidelijk is geworden dat prins Bernhard om een onderzoek naar De Roy heeft gevraagd. Van Raak:

“Ik vind dat excuses op zijn plek zijn. Is de premier bereid om die excuses te geven? [...] De onthulling dat prins Bernhard vroeg om het onderzoek heeft ervoor gezorgd dat de deksel voor een deel van de doofpot is. Ik denk dat het voor De Roy van Zuydewijn een opluchting is geweest.”

‘Springend punt’ dat Bernhard onderzoek kon instellen

Regeringspartij PvdA was ook kritisch, Kamerlid Jeroen Recourt: “Het is opmerkelijk dat het toen niet naar boven is gekomen”. Recourt eist een toelichting van Rutte. Ook merkte het Kamerlid op dat het feit dat het tien jaar heeft geduurd voordat er duidelijkheid is “zeker niet de schoonheidsprijs verdient”.

SP-Kamerlid Van Raak vind het verder een “springend punt” dat de prins in staat was om een onderzoek naar De Roy in te laten stellen. Ook Recourt sneed dit punt aan:

“Burgers in Nederland bepalen niet waar de politie en de geheime diensten onderzoek naar doen. Ook niet als het burgers van koninklijke huize zijn.”

Pechtold wil gesprek en compleet feitenrelaas

Alexander Pechtold van D66 wil dat Rutte met De Roy gaat praten om de kwestie “persoonlijk tot een goed eind te brengen”:

De Roy is op een manier in zijn privacy benaderd waar vraagtekens bij te stellen zijn, dat moet toch een vervolg krijgen”.

Ook wil Pechtold van de premier een ‘compleet feitenrelaas’. Verder vroeg de D66-voorman aan Rutte of hij bereid is om de commissie die toezicht houdt op de geheime diensten, de CTIVD, onderzoek te laten doen naar de rechtmatigheid van het handelen van de diensten in deze kwestie. De Kamer stemt donderdag over dit verzoek.

De Roy op publieke tribune

De Roy van Zuydewijn volgt het debat vanaf de publieke tribune. De kwestie vormt geen aanleiding tot vragen voor regeringspartij VVD. Brigitte van der Burg maakte er geen woorden aan vuil. Ook het CDA deed er bij monde van Madeleine van Toorenburg het zwijgen toe. De PVV nam überhaupt niet deel aan het debat.

Brief Rutte bevestigt betrokkenheid Bernhard

Premier Rutte schreef gisteravond in een brief aan de Tweede Kamer dat prins Bernhard inderdaad in 2000 onderzoek heeft laten doen naar De Roy van Zuydewijn. Volgens de premier kon hij als “te beveiligen persoon” informatie opvragen over veiligheidsrisico’s die mensen in zijn omgeving vormen.

Uit het onderzoek van de Dienst Koninklijke en Diplomatieke Beveiliging (DKDB) naar de toenmalige partner van prinses Margarita, de kleindochter van prins Bernhard, bleek dat er geen veiligheidsrisico’s waren.

Toenmalig minister van Justitie Benk Korthals was van de hele affaire niet op de hoogte, benadrukt Rutte. Toenmalig directeur van het Kabinet der Koningin Felix Rhodius wist wel van de rapportage.

    • Nando Kasteleijn