VN: bewijs oorlogsmisdaden Assad

De VN wijzen voor het eerst direct naar president Assad. Maar het blijft onduidelijk wat precies het bewijs is.

Onderzoekers van de Verenigde Naties hebben de Syrische president Bashar al-Assad voor het eerst direct in verband gebracht met oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. VN-mensenrechtencommissaris Navi Pillay zei gisteren dat haar onderzoekers „omvangrijk bewijs” hebben verzameld. „Ze wijzen op het feit dat het bewijs duidt op verantwoordelijkheid op het hoogste regeringsniveau, inclusief het staatshoofd” president Assad.

Waar het bewijs precies uit bestaat is niet duidelijk. Het onderzoeksteam van Pillay mag Syrië niet in, dus moet het vertrouwen op getuigenissen van vluchtelingen en andere bronnen. Pillay zei gisteren dat haar team een lijst met verdachten heeft opgesteld, onder wie regeringsfunctionarissen en legercommandanten die betrokken zijn bij oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid. Deze lijst zal niet gepubliceerd worden totdat internationale of nationale autoriteiten een verzoek doen voor een „geloofwaardig onderzoek” en daarna wellicht voor vervolging, aldus Pillay.

Pillay heeft in het verleden de VN-Veiligheidsraad opgeroepen om Syrië door te verwijzen naar het Internationaal Strafhof. Syrië is geen partij in het hof en alleen de Veiligheidsraad kan opdracht geven tot een onderzoek naar oorlogsmisdaden in het conflict. Maar Rusland en China zullen waarschijnlijk hun vetorecht gebruiken om een dergelijk onderzoek te blokkeren.

Het onderzoeksteam, dat wordt voorgezeten door de Braziliaanse diplomaat en mensenrechtenexpert Paulo Sérgio Pinheiro en waar ook de voormalig hoofdaanklager van het Joegoslavië-tribunaal Carla del Ponte deel van uitmaakt, heeft al eerder hoge Syrische regeringsfunctionarissen beschuldigd van oorlogsmisdaden. Maar het is voor het eerst dat Pillay specifiek president Assad noemde.

Later nuanceerde ze deze uitspraak enigszins met de opmerking dat „ik niet zei dat een staatshoofd een verdachte is. Ik citeerde de de onderzoeksmissie, die zei dat op basis van hun feiten, de verantwoordelijkheid gaat tot op het hoogste niveau.”

De Syrische onderminister van Buitenlandse Zaken, Faisal Mekdad, wees de beschuldigingen van Pillay van de hand. „Ze vertelt al lange tijd onzin en we luisteren niet naar haar.”

Het dodental in de oorlog is inmiddels opgelopen tot 125.835, van wie ruim de helft burgers, zo maakte het Syrische Observatorium voor Mensenrechten gisteren bekend. (BBC, AP)