Tientallen jaren later toch nog gestraft voor oorlogsmisdaden

Heinrich Boere (1921-2013)

De Nederlandse SS’er Boere werd in 1949 ter dood veroordeeld, maar ontliep in Duitsland zijn straf. Maar de uitleg van de wet veranderde, en hij werd alsnog veroordeeld.

Boere in de rechtszaal, in 2009. Foto AP

In 2010 werd Heinrich Boere eindelijk gestraft voor de misdaden die hij pleegde in de Tweede Wereldoorlog. De rechtbank in Aken veroordeelde de Nederlandse SS’er tot levenslang voor de moord op drie onschuldige Nederlanders in 1944. Boere’s straf werd bevestigd door het hoogste Duitse gerechtshof. In 2011 werd hij vastgezet in een gevangenishospitaal in Noordrijn-Westfalen. Daar overleed hij afgelopen zondag.

Heinrich Boere werd in 1921 geboren in Duitsland. Hij had een Nederlandse vader en verhuisde op jonge leeftijd naar Maastricht. Na de Duitse inval in 1940 meldde hij zich al snel voor de Waffen-SS. Hij vocht aan het Oostfront, tot 1943. Toen kwam hij gewond terug naar Nederland.

Boere werd lid van het Sonderkommando-Feldmeijer. Deze eenheid vermoordde vijftig onschuldige burgers als represaille voor aanslagen van het verzet. Boere was betrokken bij de moord op Fritz Bicknese uit Breda en Teun de Groot en Frans Kusters uit Voorschoten.

Voor zijn deelname aan deze moorden, codenaam ‘Silbertanne-moorden’ werd Boere in Nederland in 1949 ter dood veroordeeld – bij verstek. Hij was in 1947 uit Nederlandse gevangenschap ontsnapt en naar Duitsland gevlucht. Omdat hij een Duitse moeder had, kon hij er het staatsburgerschap krijgen. Aangezien Duitsland geen eigen burgers uitlevert, had de Nederlandse justitie het nakijken. Dat Boeres doodstraf werd omgezet in levenslang was een formaliteit.

Nadat Boere in 2000 in een tv-documentaire zijn verhaal had gedaan, kreeg de Duitse justitie opnieuw belangsteling voor hem. Dat leidde uiteindelijk tot een zaak, die in oktober 2009 van start ging. De rechter oordeelde na zes maanden procesgang dat Boere verantwoordelijk was voor zijn daden, en zich niet kon verschuilen achter het bevel van zijn meerderen.

Boere was niet de grootste misdadiger die bij de SS zat. Veel mannen met meer op hun kerfstok ontkwamen aan vervolging. In de loop der tijd veranderde in Duitsland echter niet alleen de publieke opinie, maar ook de uitleg van de wet, vooral waar het gaat over verjaring van oorlogsmisdaden. Boere’s veroordeling was daarvan een gevolg. De jurisprudentie die uit zijn zaak voortkwam, leidde tot heropening van meer onderzoeken naar oorlogsmisdadigers. Het lopende proces tegen ex-SS’er Siert Bruins is daarvan de consequentie.

    • Bart Funnekotter