Opinie

    • Margriet Oostveen

Rebel in Rome

Er zijn weinig plekken waar de baas met zoveel overgave wordt gehaat als in de Nederlandse katholieke kerk. Opgegroeid tussen progressieve katholieken, weet ik waarover ik het heb. Paus Johannes Paulus II heette in mijn omgeving ,,een gek”. Altijd werd wel ergens gevochten met een bisschop die niet deugde - en seksueel misbruik was toen nog niet eens aan de kaak gesteld. Het pamflet dat een groepje rebellen gisteren door Rome strooide doet dan ook bijna nostalgisch aan. ‘Ad Limina Apostolorum’, staat op het voorblad. Daaronder, met de gebruikelijke dosis katholiek drama ‘The Dutch Laity Speaks’: ‘Hier spreken de Nederlandse leken’.

Ad de Groot (67) is voorzitter van de Stichting Bezield Verband. Zij verzetten zich tegen de bedrijfsmatige wijze waarop parochies moeten fuseren in megaparochies. Als alles volgens plan verloopt zijn er straks van de 1.500 parochies die Nederland 10 jaar geleden telde nog 200 over, waar een kerkdienst weer volgens het boekje moet verlopen. De Groot, voormalig organisatieadviseur: „Dit soort centralistische fusies leidt al-tijd tot onbestuurbare conglomeraten.” Erger voor parochianen, ik zag het laatst zelf in Megchelen in de Achterhoek, is dat ze straks gewoon hun dorpskerkjes kwijt zijn. In Megchelen hadden ze het nog liefdevol met eigen geld gerestaureerd. Maar het moet toch dicht en nu al zitten ze met een pastor die hen niet kent, omdat hij ook nog zes andere dorpen moet bedienen.

Het Grote Verspreiden van het pamflet kon ieder moment beginnen toen Ad de Groot me gisterochtend vanaf een Romeins terras de tekst e-mailde. Dat ging weer niet zonder de gebruikelijke opwinding (,,We moeten wifi zoeken! Ik weet niet zeker of het lukt!”) Op iedere pagina bleek tamelijk larmoyant ‘CONFIDENTIAL’ te staan, terwijl een samenvatting toch al zaterdag in NRC Handelsblad stond. Deze versie, medeondertekend door het Professorenmanifest van tientallen katholieke, merendeels emeritus-hoogleraren, was dan ook aanmerkelijk pittiger. Om niet te zeggen dat er als vanouds een complete dictatuur in wordt geschetst. Hier wemelde het van ‘ontwrichting’ en ‘afdwingen’, en uitroepen als ‘… our universal call to holiness is silenced in our own church!’ Van ‘monddood’ zijn gemaakt. Van ‘ontsteltenis’ en ‘verontwaardiging’. Van een ‘exodus’ van gelovigen die op gang dreigt te komen. Van ‘belastende verklaringen’, ‘dreigementen’, en ‘excommunicatie’.

„Klopt!”, zei Ad de Groot later die middag opnieuw opgewekt aan de telefoon. „We wilden het met die tekst een beetje opbouwen. Daar hadden we een uitgebreid plan voor.” Nu zat hij met twee medeafgevaardigden uit te hijgen in hun hotel. Het pamflet lag intussen op zo’n beetje alle plekken die er in het Vaticaan toe doen, tot aan de Apostolische Signatuur (,,Zeg maar het hooggerechtshof van de paus”) toe. Uitgelaten: „We kregen steeds te horen: ‘Ó zijn júllie dat?’, dus het zoemt echt rond.”

De Nederlandse bisschoppen kregen intussen van paus Franciscus te horen dat ze van de kerk weer een „teken van hoop” moeten maken. Dus ja, zei Ad de Groot. Ze hadden „echt de indruk” dat het in Rome „heel goed was gelukt”.

Ook aan zelfvertrouwen ontbrak het katholieke dwarsliggers nooit.

    • Margriet Oostveen