Oppositie wil premier afzetten

De oppositie eist het aftreden van de regering, terwijl betogers het parlement belegeren. De president gaat intussen gewoon naar China.

Beschermd door oproerpolitie die duizenden demonstranten op afstand houdt, buigt het Oekraïense parlement zich over een motie van wantrouwen tegen de regering van premier Nikolaj Azarov.

De oppositie in de Verchovna Rada (de volksvertegenwoordiging) is uit op de val van premier Azarov, omdat zijn regering bijna twee weken geleden onder druk van Rusland afstand nam van een associatieverdrag met de EU dat ze in september nog onderschreef. Bovendien wordt de regering verantwoordelijk gehouden voor het politieoptreden afgelopen weekeinde. De oppositie eist daarom ook het hoofd van minister Vitali Zachartsjenko van Binnenlandse Zaken. De oproerpolitie, in de volksmond vernoemd naar de ‘steenarend’, is in Oekraïne deel van de binnenlandse strijdkrachten.

Dat de motie van wantrouwen überhaupt in behandeling wordt genomen, is een klein succes voor de oppositie. De regeringspartij slaagt er meestal in besluitvorming op formele gronden van de agenda te houden. Deze Partij der Regionen heeft afgelopen dagen de gelederen echter niet gesloten weten te houden. Onder leiding van de parlementariër Inna Bogoslovskaja dreigt dissidentie. „De mensen op straat verkeren in een radicalere stemming dan de oppositie. We moeten de straat een antwoord geven. En dat is het aftreden van de oppositie. Als zo’n besluit niet wordt genomen, wordt het parlement belegerd”, zei Bogoslovskaja volgens de zakenkrant Kommersant.

Intussen geeft president Viktor Janoekovitsj ambivalente signalen af die de indruk moeten wekken dat hij de toestand onder controle heeft. Hij heeft het ontslag van stafchef Sergej Levotsjkin geweigerd. Afgelopen weekeinde kondigde die zijn vertrek aan, uit protest tegen de politieacties.

Tegelijkertijd belde Janoekovitsj gisteren met voorzitter José Barroso van de Europese Commissie. De president wil zo tonen dat hij de relaties met de EU op peil wil houden. Een delegatie uit Kiev gaat naar Brussel om te praten over beperktere handelsafspraken nu de associatie is mislukt. Barroso zei zo’n delegatie te ontvangen, maar ook dat dit niet „de heropening van enige onderhandelingen” kan betekenen.

Vandaag is Janoekovitsj naar China vertrokken. Na Beijing reist hij naar Moskou voor besprekingen met ambtgenoot Vladimir Poetin. Op bezoek in Armenië, waar een kleine vijfhonderd burgers tegen hem protesteerden, nam Poetin het op voor het Oekraïense staatshoofd. „Dit lijkt meer op een pogrom dan op een revolutie”, zei hij. Poetin was in Jerevan om Armenië, dat onlangs heeft gekozen voor economische integratie met Rusland, forse kortingen op aardgas te bieden.