Gezond dik zijn is een sprookje

Ook mensen met een BMI boven de 30 die kerngezond lijken, hebben na tien jaar toch nog een iets hogere kans op hart– en vaatziekten, zo blijkt uit een onderzoeksanalyse.

De hoop dat je best gezond zou kunnen zijn, ook al was je flink te zwaar, lijkt vervlogen. In een review-artikel in het medisch-wetenschappelijke blad Annals of Internal Medicine dat vandaag verschijnt, ontzenuwen Canadese artsen die mythe.

Mensen met ernstig overgewicht (met een BMI van boven de 30 kg/m2) hebben uiteindelijk, ook als zij verder kerngezond lijken, toch echt een iets grotere kans op hart- en vaatziekten en overlijden. Die effecten komen echter pas na tien jaar aan de oppervlakte, en zijn misschien daardoor tot nu toe over het hoofd gezien. De onderzoekers onder leiding van Ravi Retnakaran hebben acht grote studies met in totaal meer dan 60.000 deelnemers bij elkaar genomen.

Veel mensen met overgewicht kampen met een te hoge bloeddruk, te hoge cholesterolwaarden en slechte bloedsuikerwaarden. Het idee is dat dit de voorbodes zijn van suikerziekte en hart- en vaatziekten. Dat zijn ook aandoeningen waarvan bekend is dat ze relatief vaak voorkomen bij mensen die te zwaar zijn. Maar er is ook een groep obese mensen die ondanks hun hoge lichaamsgewicht normale testuitslagen krijgen. Dat, en de constatering dat zij op de korte termijn geen verhoogde kans hadden op levensbedreigende aandoeningen, leidde ertoe dat er in de medische literatuur gesproken werd van ‘metabolisch gezond overgewicht’.

Maar het nadelige effect van de extra kilo's bij op het oog gezonde obese mensen openbaart zich pas op de lange termijn, zeggen Retnakaran en zijn team nu. Hun risico op hartziekte en overlijden blijkt toch 0,7 procent verhoogd. Dat is niet veel, maar met wereldwijd naar schatting 200 miljoen mensen in deze groep, betekent dat jaarlijks toch 140.000 extra doden of hartaanvallen.

Blijft over de metabolisch gezonde groep met matig overgewicht (BMI 25-30). Die blijkt geen verhoogd risico te hebben. Maar hoewel de kans op ernstige ziekte niet verhoogd lijkt, is het ook voor deze groep zinvol om af te vallen, schrijven de onderzoekers, al was het maar om te voorkomen dat ze op den duur toch afglijden naar de categorie ernstig overgewicht.