Wat Cocu mist is... een Cocu

Als speler was Phillip Cocu op het veld de grote leider naar wie werd geluisterd Als trainer stond hij gisteren opnieuw machteloos langs de lijn bij PSV Krijgt hij zijn jonge elftal weer aan het voetballen?

Redacteuren Voetbal

Vlak voordat Jeffrey Bruma voor de tweede keer in een week tijd met een rode kaart van het veld stapte, kon de verdediger zijn emoties niet meer de baas. Voor een volle Kuip maakte hij een fuck you-gebaar naar de fans van Feyenoord. Daarvoor, in de rust, had hij in de catacomben al de confrontatie gezocht met Feyenoord-verdediger Joris Mathijsen. Opnieuw brengt een PSV’er de club in diskrediet.

Een half uur na de 3-1 nederlaag was Bruma nog niet tot bezinning gekomen. „Nee, ik heb geen spijt van die actie”, stelde de nummer 5 van PSV. De houding van Bruma staat symbool voor het gebrek aan zelfreflectie binnen de Eindhovense voetbalclub. Trainer Phillip Cocu kon niet anders dan het gedrag afkeuren.

Nu PSV naar de tiende plaats van de ranglijst is afgezakt, staat de beginnende trainer Cocu voor een moeilijke taak. Krijgt hij zijn jonge elftal weer aan het voetballen?

Cocu zou misschien het liefste zelf nog het veld op stappen om het elftal bij de hand te nemen. In zijn laatste seizoen als speler van PSV, 2006-2007, leidde hij de club naar de landstitel. Cocu was binnen de lijnen de grote leider naar wie werd geluisterd. Hij keek als speler altijd op tegen Guus Hiddink, die eind jaren tachtig als jonge trainer direct successen behaalde. Het grote verschil is dat Hiddink destijds, anders dan Cocu nu, over een gelouterde ploeg beschikte.

De trainer Cocu mist in de onervaren PSV- selectie een voetballer van het type-Cocu. Voor de zoveelste keer dit seizoen stond hij gisteren machteloos langs de lijn. Opnieuw zag hij zijn spelers op cruciale momenten fouten maken. De Colombiaanse verdediger Santiago Arias hield Jean-Paul Boëtius op domme wijze vast in de hoek van het strafschopgebied. Kort daarop trok Bruma zijn tegenstander Graziano Pellè naar beneden. Het lijken repeterende breuken bij PSV te worden.

Weer van voren af aan beginnen

Cocu en zijn spelers wezen gisteren na de vijfde nederlaag van het seizoen naar scheidsrechter Danny Makkelie. „In de tweede helft had de scheidsrechter grote invloed. Dat heeft de uitslag bepaald”, zei Cocu.

PSV hoopte tegen Feyenoord een einde te kunnen maken aan een teleurstellende reeks, maar acteerde als een onsamenhangende ploeg. Het grootste verschil met het scherpe en goed combinerende Feyenoord betrof de aanvalslinie: waar de Italiaan Pellè als vanouds de man was bij wie zijn ploeggenoten de bal kwijt konden, speelde PSV voorin met drie buitenspelers die geregeld de bal verloren tijdens het dribbelen.

Het is de vraag of Cocu de knopen in zijn ploeg kan ontrafelen. Afgelopen week sprak hij zijn spelersgroep voor het oog van de camera’s nog op een boze toon toe. Cocu wilde daarmee inspelen op het verantwoordelijkheidsgevoel in zijn groep. Maar twee nederlagen later zat hij er gisteren gelaten bij in het stadion van Feyenoord. Vandaag lijkt Cocu bij de uitlooptraining weer van voren af aan te kunnen beginnen. Aanvoerder Stijn Schaars vroeg zich openlijk af hoe PSV uit de sportieve crisis kan komen.

Cocu beschikt met Ernest Faber en Chris van der Weerden over twee onervaren assistenten. Het voornemen om oud-voetballer Ronald Spelbos aan de staf toe te voegen mislukte. Weinigen twijfelen over de tactische kennis van Cocu, maar wel over zijn vermogen een boodschap over te brengen. „Cocu is meer een tacticus dan een people manager”, aldus Ton du Chatinier, die met Cocu de cursus Coach Betaald Voetbal volgde. Hij vergelijkt hem met Ajax-coach Frank de Boer. „Ze staan allebei voor verzorgd voetbal. Een speler moet de bal niet blind passen, maar alvast nadenken over de oplossing daarna. De Boer kan volgens mij vrij rücksichtslos zijn, misschien is hij wat harder.”

De problemen bij PSV zijn omvangrijker dan een onervaren hoofdtrainer. Binnen alle geledingen wordt het liefst naar fouten van anderen gewezen. Zo schoof algemeen directeur Tiny Sanders onlangs een kritisch rapport over de clubcultuur grotendeels terzijde en hekelde hij degene die de informatie had gelekt.

Vooralsnog spreekt de clubleiding van PSV al het vertrouwen uit in de trainer. Cocu wordt bij PSV, zoals De Boer bij Ajax, gezien als een clubman voor de lange termijn. Niet voor niets tekende hij een vierjarig contract als hoofdtrainer. Maar toch. Je kunt als club nog zo vaak herhalen dat je in een opbouwjaar zit, met jonge spelers, en dat het niet erg is als de prestaties even tegenvallen, maar bij een club met de statuur van PSV wordt toch een bepaalde ondergrens verlangd. Hiddink had altijd één stelregel: daar mag je nooit doorheen zakken.

    • Derk Walters
    • Koen Greven