Toch Nederlandse steun voor bedrijven in nederzettingen Israël

De nederzetting Maale Adumim bij Jeruzalem, één van de grootste Israëlische nederzettingen in bezet Palestijns gebied. Foto Reuters / Ammar Awad

De overheid ondersteunt samenwerking tussen Nederlandse bedrijven en Israëlische bedrijven die actief zijn in de nederzettingen in bezet Palestijns gebied. Volgens Nederland zijn die nederzettingen illegaal en een bedreiging voor de vrede. Het ondersteunen van samenwerking met nederzettingenbedrijven is in strijd met het Nederlandse beleid.

In de praktijk stimuleert de overheid die samenwerking zelfs, schrijft NRC Handelsblad vanmiddag. Via een koppelwebsite kunnen Nederlandse bedrijven en Israëlische nederzettingenbedrijven afspreken om elkaar zondag te ontmoeten, onder de paraplu van het eerste samenwerkingsforum dat Nederland met Israël organiseert onder leiding van premier Rutte.

Het officiële Nederlandse beleid is dat de staat Nederlandse bedrijven “ontmoedigt” economische relaties te onderhouden met Israëlische bedrijven die opereren in nederzettingen in bezet gebied. Daarbij schreef minister van Buitenlandse Zaken Timmermans aan de Tweede Kamer:

De ambassade in Tel Aviv en andere onder verantwoordelijkheid van de overheid vallende instellingen, verlenen geen diensten aan bedrijven die gevestigd zijn in Israëlische nederzettingen.

Verschillende bedrijven uit nederzettingen op forum

Uit onderzoek van NRC blijkt echter dat Top Greenhouses, een Israëlisch kassenbouwbedrijf dat zich onder de naam Top GH heeft ingeschreven op de koppelwebsite van de ambassade in Tel Aviv, gevestigd is in de nederzetting Ariel. Het bedrijf Trendlines Agtech Mofet werkt vanuit verschillende nederzettingen en krijgt ook promotie op de ambassadesite. Deze bedrijven zijn ook welkom bij werkgroepen en een netwerkreceptie die Nederland in Israël organiseert.

Nog opmerkelijker is de deelname van Mekorot. Dit Israëlische bedrijf pompt water uit bezet gebied, waar veel Palestijnen zeer beperkte toegang tot water hebben, en voert dat naar nederzettingen. Minister Ploumen van Buitenlandse Handel, die net als minister Timmermans met Rutte naar Israël reist, gaat volgende week maandag op bezoek bij Mekorot.

“Wat die bedrijven in Israël of de nederzettingen doen, onttrekt zich aan de controle van de Nederlandse regering”, zei Timmermans woensdag in de Tweede Kamer. En: “We kunnen natuurlijk moeilijk iets afdwingen bij Israëlische bedrijven.” Hij kiest er niet voor om nederzettingenbedrijven van het samenwerkingsforum te weren.

Kabinet legt verantwoordelijkheid bij bedrijven

Het kabinet legt de verantwoordelijkheid bij het Nederlandse bedrijfsleven. Op de overheidssite Agentschap NL staat voor deelnemers aan het samenwerkingsforum te lezen:

Voor de goede orde wijzen wij u op het staande beleid van het kabinet om Nederlandse bedrijven te ontmoedigen investeringen te doen of andere activiteiten te ontplooien in of ten behoeve van Israëlische nederzettingen.Het gaat om activiteiten die bijdragen aan de aanleg en instandhouding van nederzettingen of die de aanleg of instandhouding ervan faciliteren.

Hoe de bedrijven dat moeten controleren, is onduidelijk. Dit jaar ging ingenieursbedrijf Haskoning in de fout door samenwerking met een dochterbedrijf van Hagihon bij een waterproject in bezet gebied. Pas na een waarschuwing van Buitenlandse Zaken – dat betrokkenheid strijdig kon zijn met internationaal recht, trok Haskoning zich terug.

Buitenlandse Zaken benadrukt dat Nederlandse bedrijven niet aan het forum mogen deelnemen als ze zaken in de nederzettingen willen doen.

    • Leonie van Nierop