Opinie

    • Simone van Saarloos

Simone Apen in kostuum

In eerste instantie stelde Jurgen zich voor zonder te spugen. Hij stond in de deuropening van zijn familievilla nabij Haarlem en heette ons van harte welkom voor een nachtje weelde op zijn landgoed.

Vanonder de kroonluchter in de ruime woonkamer keken we uit op de vijver en de paardenstallen in de tuin. Terwijl hij vertelde, landden er belletjes spuug uit zijn mond op mijn borst. Ik negeerde het rondvliegend speeksel door me op zijn grijze snor te concentreren. De grijze streep haar bleef stijf op z’n plek, zo netjes getrimd dat het een rotsvast vertrouwen in traditie verried.

Een paar jaar na de oorlog, toen Jurgen nog een jongetje was, kwamen enkele regeringsleiders uit Oost-Afrika naar Nederland voor een diner met de koningin. Ze logeerden in de villa. De moeder van Jurgen bekeek haar Afrikaanse gasten, keurig gekleed in maatpak, en dacht dat ze er uit zagen als apen in kostuum. Vlug belde ze twaalf vriendinnen op en eiste: „Zeg al je afspraken af! De komende 24 uur moeten we aan het werk!” Ze haastten zich naar V&D en kochten gordijnstoffen met bloemmotief in felle kleuren.

De volgende dag, toen er sjieke auto’s voorreden om het hoge bezoek uit Afrika naar het Paleis te vervoeren, keek Jurgen op televisie naar het live verslag van het schouwspel voor zijn deur. Omdat het beeld zwart-wit was, sprak de presentator: „Ik zal het voor u beschrijven! Ze zien er schitterend uit, zo kleurrijk en bijzonder in hun traditionele kledij!” Exotisch Afrika uit het warenhuis in Haarlem.

Och och, grinnikten we om vijftig jaar geleden, dat dat toen nog kon: ‘apen in kostuum’.

Ik dacht terug aan een item dat ik onlangs bij De Wereld Draait Door zag over een nieuw showprogramma,‘Welkom bij de Kamara’s’, waarin BN’ers te gast zijn bij een stam in Namibië. Ze nemen de initiatie in deze exotische cultuur uiterst serieus, terwijl het eigenlijk één groot toneelstuk is: de Kamara-stam bestaat uit Nederlandse acteurs (met een donkere huidskleur) die een lokale kliktaal (Damara) hebben geleerd en allerlei gekkigheid verzinnen. De nietsvermoedende BN’ers doen vrolijk mee, ze verkleden en schminken zich, jagen op wild en scheidsrechter Dick pocht dat hij drie vrouwen heeft. Tijdens een van de rituelen wordt zangeres Mariska ‘ingewijd’. Daarover vertelt ze dolenthousiast: „Dat-ie opeens in mijn gezicht ging spugen, dat is natuurlijk een ritueel, dat moet je meteen accepteren. Hè leuk. Ik hoop dat we elkaar de komende drie weken beter gaan begrijpen.”

Och, och. Ik lachte het weg, want hè, gelukkig kijk ik nooit naar SBS6. De gebruiken van een ander zijn acceptabel en interessant, zolang ze maar zo exotisch lijken dat het niets met jou van doen heeft. We worden liever bespuugd dan gespiegeld.

    • Simone van Saarloos