Paus roept Nederlandse bisschoppen op zich uit te spreken

Paus Franciscus tijdens een gebed afgelopen zondag. Foto AFP / Andreas Solaro

Paus Franciscus heeft bisschoppen van de Nederlandse kerkprovincie vandaag opgeroepen zich uit te spreken over kwesties als het huwelijk, euthanasie en familie. Ze moeten niet bang zijn tegen de stroom in te zwemmen als het gaat om deze gevoelige onderwerpen. Dat meldt persbureau AFP.

De paus betuigde tijdens het zogeheten ad limina-bezoek van de Nederlandse bisschoppen aan het Vaticaan ook zijn medeleven aan de slachtoffers van het seksueel misbruik bij instellingen van de rooms-katholieke kerk in Nederland. Tijdens het werkbezoek, dat normaal gesproken eens in de vijf jaar plaatsvindt, leggen de bisschoppen verantwoording af aan de paus over het beleid dat ze voeren.

Nederlandse kerken hebben steeds minder leden

De Nederlandse Kerkprovincie publiceerde voorafgaand aan het bezoek een rapport over de situatie in Nederland. Daarin staat onder meer dat het aantal leden van de kerk de afgelopen kwarteeuw met een miljoen is afgenomen tot ruim vier miljoen katholieken, zo was zaterdag te lezen in NRC Handelsblad.

Slechts 350.000 van hen gaat naar schatting regelmatig naar de kerk. Het aantal priesters in de kerkprovincie is gedaald van 999 in 2004 tot 559 in 2012. En de ontkerkelijking zal verder doorzetten; in 2012 is het kerkbezoek in één jaar met 9 procent gedaald. Dat heeft ook financiële consequenties.

Wij zien ons genoodzaakt parochies samen te voegen. Het fusieproces zal de komende jaren worden afgerond. Wij willen in elke regio ten minste één vitale parochie bouwen om veilig te stellen dat ook toekomstige generaties kunnen blijven kerken. Wij willen voorkomen dat er kerken zijn, waar de laatste grijze parochiaan het licht uitdoet. Het afstoten van kerkgebouwen – hoe pijnlijk ook – is dan ook onvermijdelijk.

‘Tegenverslag’ waarschuwt voor gevolgen fusies

Een groep verontruste katholieken kwam voorafgaand aan het werkbezoek van de bisschoppen met een ‘tegenverslag’, dat wordt ondersteund door vertegenwoordigers van ruim honderd geloofsgemeenschappen en door zestig hoogleraren en bestuurders van grote universitaire, religieuze of maatschappelijke instellingen. Zij waarschuwden dat de samenvoeging van parochies en de sluiting van kerken zal leiden tot “catastrofale gevolgen”.

Het voortbestaan van honderden lokale geloofsgemeenschappen staat op het spel. Als dit onomkeerbaar proces wordt doorgezet, zal dat leiden tot een uittocht van gelovigen. Uit concrete gevallen blijkt zelfs dat gedwongen kerksluiting in vitale gemeenschappen leidt tot een terugval van het kerkbezoek met 80 procent. Met ook alle financiële gevolgen van dien. Een vicieuze cirkel van teruglopende inkomsten en draconische bezuinigingen komt op gang. Parochies en bisdommen stevenen af op een faillissement.